Wyższy Urząd Górniczy to centralny urząd administracji rządowej. Głównym zadaniem tego organu i podległych mu jednostek okręgowych jest nadzór i kontrola zakładów górniczych w zakresie ochrony życia i zdrowia górników, ochrony środowiska na terenach eksploatacji górniczej oraz rekultywacji gruntów pogórniczych.

Do wymienionych obowiązków prezesa WUG będzie już niebawem należeć także pełnienie funkcji kontrolnych w związku z wydobyciem gazu z łupków, co jest konsekwencją nowelizacji prawa geologicznego i górniczego.