• Partner portalu
  • Partner portalu
  • Partner portalu
Partnerzy portalu

Ekspert: prawo wodne wciąż budzi wiele wątpliwości

Opublikowano: 18-07-2019 Źródło: inzynieria.com

Choć nowa ustawa Prawo wodne funkcjonuje już od ponad półtora roku, jej postanowienia wciąż budzą sporo wątpliwości. Nie pomagają w tym kolejne nowelizacje aktu oraz kontrowersyjne regulacje, dotyczące m.in. opłat za usługi wodne i odprowadzanie deszczówki czy pozwoleń wodnoprawnych. Jakie pytania o prawo wodne pojawiają się najczęściej i – co najważniejsze – czy istnieją na nie pewne odpowiedzi?


Prawo wodne - warsztaty: Grzegorz Gałabuda (SID Szkolenia i Doradztwo sp. z o.o.) – Prawno-ekonomiczne warsztaty dotyczące tworzenia kompleksowych systemów pobierania opłat za gospodarowanie wód opadowych i roztopowych – III Konferencja Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi / fot. Quality Studio Prawo wodne - warsztaty: Grzegorz Gałabuda (SID Szkolenia i Doradztwo sp. z o.o.) – Prawno-ekonomiczne warsztaty dotyczące tworzenia kompleksowych systemów pobierania opłat za gospodarowanie wód opadowych i roztopowych – III Konferencja Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi / fot. Quality Studio

Taryfy za usługi wodne

Jednym z nowych przepisów, które wzbudziły najwięcej kontrowersji, jest obowiązek przygotowywania taryf z trzyletnim wyprzedzeniem. Wiele przedsiębiorstw do dziś zastanawia się, czy w obliczu choćby zmian cen energii elektrycznej, jest to możliwe.

Jak wskazuje Grzegorz Gałabuda z SID Szkolenia i Doradztwo sp. z o.o., doradca zarządów polskich przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, wśród czynników uniemożliwiających precyzyjne przewidywanie kosztów, jest popyt na usługi wodociągowo-kanalizacyjne, które w istotny sposób uzależnione są od zmian pogodowych.

Usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód (art. 35. ust.1 ustawy Prawo wodne)

Obserwujemy obecnie trend pojawiania się w krótkich okresach czasu ekstremalnych zjawisk pogodowych, które powodują, że infrastruktura wod-kan projektowana według nieco innych założeń nie jest w stanie podołać krótkotrwałym wzrostom popytu lub ich równie gwałtownym spadkom przy zachowaniu w miarę stabilnej średniej rocznej – wyjaśnia.

Problemem jest też samo „prognozowanie” kosztów na podstawie zmian wskaźnika inflacji i cen produkcji. Gospodarka wodociągowo-kanalizacyjna ma swoją specyfikę i zmiany cen nie zawsze są idealnie skorelowane z powszechnie znanymi ww. wskaźnikami. Praktyka stosowana przez organ regulacyjny wymaga niezwykle barwnych opisów" uzasadnienia dla przypadków innego niż, powiedzmy inflacyjnego, wzrostu kosztów wynagrodzeń czy energii elektrycznej – tłumaczy doradca, przyznając, że idea kalkulacji taryf i predykcji kosztów jednostkowych to temat-rzeka.

Efekt? Po około jednym roku obowiązywania nowych przepisów prawa wodnego mnożą się wnioski o skrócenie obecnie obowiązującej taryfy i zatwierdzenie nowej. Skoro przedsiębiorstwa „pomyliły się” dla pierwszych 12 miesięcy, to co można powiedzieć o kolejnych 24 miesiącach? – zastanawia się Grzegorz Gałabuda.

Ustawodawca zakłada, iż nowelizowany projekt ustawy nie wpłynie bezpośrednio na prawa i obowiązki obywateli, jednakże istnieje niebezpieczeństwo, że np.: nowy system naliczania opłat za usługi wodne stanie się mniej korzystny dla przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych, które w celu zrównoważenia budżetu przedsiębiorstwa przerzucą koszty zmian w prawie wodnym na odbiorców końcowych usług – czyli na mieszkańców.

Nowelizacje prawa wodnego

Częste zmiany tak dużego aktu prawnego, jakim jest nowe Prawo wodne, nie wpływają pozytywnie na kondycję branży wod-kan w Polsce. Zmiany w wysokości opłat zmiennych za usługi wodne, wprowadzenie nowych opłat stałych oraz opłat za utraconą retencję, powołanie nowego regulatora zarządzającego wodami w Polsce (Państwowe Przedsiębiorstwo Wodne Wody Polskie – red.) – to tylko niektóre „newralgiczne” elementy ustawy, wymagające nieustannych wyjaśnień.

A przecież zmian będzie więcej – w ciągu dosłownie ostatnich kilku dni, po okresie półtora roku, wydano szereg rozporządzeń zakładanych w ustawie, a niektóre, jak np.: akt w sprawie formy i układu przekazywanych wyników pomiarów ilości pobranych wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wciąż czekają na ogłoszenie – wskazuje ekspert.

Nowe prawo wodne: Jednolita stawka opłaty za usługi wodne stanowi sumę dwóch opłat: opłaty stałej oraz opłaty zmiennej.

Opłatę stałą ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i odpowiednio w zależności od rodzaju usługi wodnej – maksymalnej ilości możliwych do pobrania wód,  wprowadzanych ścieków do wód lub do ziemi, odprowadzanych  do wód - wód opadowych lub roztopowych albo wód pochodzących z odwodnienia gruntów, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym.

Wysokość opłaty zmiennej uzależniona jest od takich elementów jak: pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu.

Wody opadowe i roztopowe nie są ściekami?

Przedstawiciele rynku wod-kan często wskazują także na zapis niemal eliminujący wody opadowe i roztopowe z katalogu ścieków. Niemal, bo wprawdzie deszczówkę można uwzględnić jako element składowy ścieków, ale dotyczy to tylko nielicznych sytuacji, gdy spółka wod-kan zawarła umowę na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych za pomocą kanalizacji ogólnospławnej. Pozostałe przypadki prowadzą do wniosku, że skoro wody te nie są ściekami, to nie muszą być oczyszczane, choć są wprowadzane – poprzez sieć kanalizacyjną – do oczyszczalni…

Tego chyba ustawodawca nie wziął pod uwagę. W efekcie koszt pozostał, ale można go zrównoważyć tylko przychodem z tytułu taryf. Pozostaje więc droga różnego rodzaju cenników i umów formułowanych na gruncie prawa cywilnego. Podobnie jest w sytuacji, gdy wody opadowe i roztopowe odprowadzane są z systemu kanalizacji deszczowej bezpośrednio do środowiska (rzek, rowów melioracyjnych, jezior, itd.). Podmiot świadczący usługę polegającą na odprowadzaniu tych wód ponosi koszty opłat na rzecz Wód Polskich oraz koszty bezpośrednio związane z bieżącą eksploatacją takiego systemu, jednak często spotyka się z brakiem zrozumienia (w najlepszym razie) lub wręcz odmową wniesienia opłat za wykonaną usługę do podmiotów, które dostarczają takie wody do kanalizacji deszczowej – komentuje Grzegorz Gałabuda.

Zgodnie z art. 298 Prawo wodne, opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić:

1) podmioty korzystające z usług wodnych;

2) osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego – które na skutek wykonywania robót i obiektów mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej doprowadziły do zmniejszenia tej retencji;

3) podmioty wydobywające z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamień, żwir, piasek oraz inne materiały, a także wycinające rośliny z wód lub brzegu.


Prawo wodne – warsztaty

Obowiązki gmin i przedsiębiorstw komunalnych w zakresie ponoszenia opłat za usługi wodne, opłaty za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych oraz weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych będą również tematem warsztatów, które odbędą się podczas IV Konferencji Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi (4–6 września 2019 r., Zakopane). Spotkanie to poprowadzą Grzegorz Gałabuda oraz radca prawny dr Jędrzej Bujny (Kancelaria SMM Legal), których ubiegłoroczne „Prawno-ekonomiczne warsztaty dotyczące tworzenia kompleksowych systemów pobierania opłat za gospodarowanie wód opadowych i roztopowych” spotkały się z ogromnym zainteresowaniem i aktywnym udziałem uczestników wydarzenia.


Podczas tegorocznych warsztatów GWOR poruszone zostaną kwestie związane z nowelizacją ustawy Prawo wodne, m.in.:

  • instrumenty ekonomiczne w gospodarowaniu wodami;
  • oświadczenia o ilości pobranej wody i odprowadzonych ścieków oraz wód opadowych i roztopowych do potrzeb ustalania opłat za usługi wodne;
  • kryteria i konsekwencje wskazywania celów, na jakie pobierana jest woda;
  • najczęstsze problemy i konsekwencje złożenia wadliwego oświadczenia;
  • procedury reklamacyjne;
  • orzecznictwo sądowe.

Prawno-ekonomiczne warsztaty dotyczące tworzenia kompleksowych systemów pobierania opłat za gospodarowanie wód opadowych i roztopowych – III Konferencja Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi / fot. Quality Studio Prawno-ekonomiczne warsztaty dotyczące tworzenia kompleksowych systemów pobierania opłat za gospodarowanie wód opadowych i roztopowych – III Konferencja Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi / fot. Quality Studio

Ważnym tematem spotkania będą także opłaty za usługi wodne: stałe i zmienne, za pobór wody i odprowadzanie ścieków, za wprowadzanie do systemu wód opadowych i roztopowych oraz za zmniejszenie retencji. Poruszona zostanie też problematyka odprowadzania deszczówki. Prowadzący przeanalizują treść oświadczenia o ilości odprowadzonych wód oraz wzór pozwolenia wodnoprawnego, omówią obowiązek ponoszenia opłat za tego typu usługi wodne oraz wskażą konsekwencje niezłożenia oświadczenia i orzecznictwo sądowe w tym zakresie.

Warsztaty prowadzone będą w sposób interaktywny – prowadzący będą na bieżąco odpowiadać na pytania słuchaczy i zachęcać ich do dzielenia się swoim doświadczeniem w zakresie podejmowanych kwestii.

Zapisy oraz szczegółowe informacje na temat warsztatów oraz Konferencji GWOR 2019 dostępne są na stronie www wydarzenia. Zapraszamy!

Przeczytaj także: III Konferencja Gospodarowanie Wodami Opadowymi i Roztopowymi w Zakopanem [relacja]

Tegoroczne warsztaty na temat prawa wodnego, które odbędą się 4 września 2019 r. w Zakopanem, podczas IV Konferencji GWOR, poprowadzą:

Grzegorz Gałabuda (SID Szkolenia i Doradztwo sp. z o.o.) – ekonomista, absolwent Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Doradca zarządów przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych z wieloletnim doświadczeniem. Biegły w sprawach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także w zakresie ustalania cen hurtowego odbioru ścieków, powoływanym przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Biegły Najwyższej Izby Kontroli w zakresie weryfikacji wniosków o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W latach 2011–2012 pełnił funkcję prezesa zarządu spółki Wodociągi i Kanalizacja, a od 2012 do 2015 r. był prezesem zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia sp. z o.o. w Otwocku. Posiada kwalifikacje w zakresie: finansów przedsiębiorstw komunalnych i gmin, zarządzania projektami, doradztwa w zakresie systemów organizacji usług komunalnych oraz restrukturyzacji i prywatyzacji podmiotów gospodarczych sektora komunalnego.

dr Jędrzej Bujny (Kancelaria SMM Legal) – radca prawny, doktor nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Prawa Administracyjnego i Nauki o Administracji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Partner i szef działu prawa administracyjnego w SMM Legal Maciak Mataczyński Adwokaci sp.k. w Poznaniu. W ramach działalności naukowej i eksperckiej specjalizuje się w prawie samorządowym ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących publicznego transportu zbiorowego, gospodarki komunalnej, ochrony środowiska oraz zagospodarowania odpadów. Autor i współautor ponad stu opracowań naukowych i popularnonaukowych. Autor i współautor blisko trzydziestu ekspertyz dla Biura Analiz Sejmowych, Związku Miast Polskich, Wielkopolskiego Ośrodka Kształcenia i Studiów Samorządowych. Ekspert prawny i doradca regionalnych i ogólnopolskich organizacji samorządowych i branżowych.

Konferencje Inżynieria

WIEDZA. BIZNES. ATRAKCJE

Sprawdź najbliższe wydarzenia