Stal nierdzewna jest materiałem cenionym za wyjątkową odporność na korozję i walory estetyczne. Jednak dla technologów i operatorów CNC stanowi ona jedno z największych wyzwań. Wysoka ciągliwość, tendencja do utwardzania się w trakcie obróbki (zgniot) oraz niska przewodność cieplna to cechy, które dramatycznie skracają żywotność narzędzi i wymuszają niskie parametry skrawania.
Fot. unsplash
Kluczem do rentowności produkcji jest jednak nie tylko optymalizacja posuwów czy dobór płytki. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest świadomy wybór odpowiedniego gatunku stali nierdzewnej do CNC – takiego, który został stworzony z myślą o skrawaniu.
Dlaczego popularna stal 304 (1.4301) jest tak trudna w obróbce?
Najpopularniejszy gatunek austenityczny – stal 304 (1.4301) – jest zmorą automatów tokarskich. Jej struktura sprawia, że w trakcie skrawania materiał "płynie", zamiast pękać. Generuje to długi, ciągliwy wiór, który owija się wokół narzędzia i detalu.
Co gorsza, stal 304 błyskawicznie utwardza się pod wpływem zgniotu i ciepła. Jeśli narzędzie jest minimalnie stępione lub parametry są zbyt zachowawcze, powierzchnia materiału staje się twardsza niż samo narzędzie, prowadząc do jego katastrofalnego zużycia. Niska przewodność cieplna sprawia, że cała energia cieplna procesu skupia się na krawędzi ostrza, a nie jest odprowadzana z wiórem.
W efekcie, skrawalność stali 304 jest bardzo niska i szacuje się ją na około 40-50% w porównaniu do zwykłej stali węglowej.
Stal 303 (1.4305) – sekret tkwi w siarce
Na drugim biegunie znajduje się stal 303 (1.4305). Jest to gatunek opracowany specjalnie do obróbki skrawaniem, często określany jako stal nierdzewna automatowa.
Co ją różni od 304? Celowy dodatek siarki (zazwyczaj 0.15% - 0.35%).
Siarka w strukturze stali tworzy siarczki manganu. Te miękkie, nieplastyczne wtrącenia działają jak wewnętrzne "łamiwacze wióra". Podczas skrawania wiór staje się krótki, kruchy i łatwy do odprowadzenia. Proces jest stabilny, a siły skrawania znacznie niższe.
Efekty zastosowania stali 303:
- Łatwa kontrola wióra: Koniec z "makaronem" owijającym się wokół detalu.
- Wyższe prędkości skrawania: Możliwość zwiększenia prędkości obrotowej (VC) nawet o 30-50% w porównaniu do stali 304.
- Lepsza jakość powierzchni: Detale często nie wymagają dodatkowego wykańczania.
- Dramatyczny wzrost żywotności narzędzi: Mniejsze tarcie i lepsze odprowadzanie wióra oznaczają, że narzędzia wytrzymują wielokrotnie dłużej.
Kiedy warto wybrać stal automatową? Rekomendacje dla produkcji seryjnej
Decyzja o wyborze materiału ma bezpośredni wpływ na koszt wytworzenia detalu. W przypadku produkcji seryjnej, gdzie liczy się każda sekunda cyklu, wybór stali automatowej jest niemal zawsze uzasadniony ekonomicznie.
Scenariusz 1: Produkcja seryjna, skomplikowane detale (np. armatura, złączki)
- Rekomendacja: Zdecydowanie gatunki stali automatowej, jak 303 (1.4305).
- Uzasadnienie: Koszt zakupu materiału jest wyższy niż 304, ale oszczędności na czasie maszynowym, mniejszym zużyciu narzędzi i mniejszej liczbie przestojów wielokrotnie rekompensują tę różnicę. Mniejszy koszt roboczogodziny i narzędzi na detal to czysty zysk.
Scenariusz 2: Produkcja jednostkowa, proste detale, wymóg spawania
- Rekomendacja: Stal 304 (1.4301) lub 304L.
- Uzasadnienie: Tu warto wspomnieć o kompromisie. Dodatek siarki w stali 303 nieznacznie obniża jej odporność na korozję (szczególnie wżerową) i sprawia, że jest ona materiałem trudno spawalnym. Jeśli detal ma być spawany lub pracować w bardzo agresywnym środowisku, stal 304 może być bezpieczniejszym wyborem.
Mądry dobór materiału to fundament optymalizacji
Walka z materiałem na etapie obróbki jest kosztowna i nieefektywna. Kluczem do sukcesu w obróbce stali nierdzewnej jest zrozumienie, że nie wszystkie "nierdzewki" są takie same. Wybierając gatunek automatowy do produkcji seryjnej, technolog nie tylko ułatwia sobie pracę, ale przede wszystkim realnie obniża koszty wytworzenia produktu końcowego.
Oczywiście, kluczowa jest nie tylko sama specyfikacja gatunku, ale również jakość i powtarzalność dostarczanego materiału. Współpraca z dostawcą, który rozumie te niuanse, gwarantuje, że każda partia prętów czy blach będzie miała identyczne właściwości obróbcze. Doświadczone hurtownie stali, jak https://stainlesseurope.pl, oferują nie tylko szeroki wybór stali nierdzewnych, w tym gatunków automatowych, ale także niezbędne doradztwo techniczne, pomagając technologom dobrać materiał idealnie dopasowany do wymagań procesu produkcyjnego.

Foto, video, animacje 3D, VR
Twój partner w multimediach.
Sprawdź naszą ofertę!