Co to jest FEnIKS?

FEnIKS to program unijny, który finansuje strategiczne inwestycje w infrastrukturę, klimat i środowisko. W obszarze transportu ma wspierać projekty poprawiające mobilność, bezpieczeństwo i odporność systemu transportowego w Polsce.

W praktyce program FEnIKS pozwala pozyskać fundusze niezbędne na modernizację i rozbudowę infrastruktury transportowej – kolejowej, drogowej, morskiej/śródlądowej i lotniczej. Program wspiera m.in. dokończenie sieci bazowej TEN-T, rozwój transportu miejskiego oraz projekty zwiększające bezpieczeństwo ruchu, takie jak bezkolizyjne skrzyżowania czy modernizacja linii kolejowych.

Finansowanie obejmuje także rozwój nowoczesnej logistyki, transportu intermodalnego i portów, aby usprawnić łańcuchy dostaw i zmniejszyć emisje z transportu. Dzięki tym środkom możliwe jest tworzenie bardziej ekologicznych i dostępnych rozwiązań, które mają realnie poprawić jakość podróży i spójność komunikacyjną kraju.

Kto zarządza środkami z FEnIKS na rozwój transportu w Polsce?

Zarządzanie środkami FEnIKS w obszarze transportu opiera się na współpracy kilku instytucji państwowych. Każda z nich odpowiada za inny etap wdrażania projektów – od planowania po kontrolę wydatków. A zatem instytucje w programie, które odpowiadają za odpowiednie rozdysponowanie środków to:

• Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (Instytucja Zarządzająca) – zarządza całym programem, ustala zasady, wybiera projekty do dofinansowania i kontroluje ich realizację, odpowiada za dokumenty programowe, kryteria oceny oraz rozliczenia wobec Komisji Europejskiej.
• Centrum Unijnych Projektów Transportowych (Instytucja Pośrednicząca) – wdraża część programu dotyczącą transportu, wybiera projekty i podpisuje umowy z beneficjentami, weryfikuje wydatki, monitoruje postępy i prowadzi kontrole w terenie.

Zarządzanie środkami FEnIKS w obszarze transportu jest podzielone między instytucje państwowe, które odpowiadają za planowanie, wybór i kontrolę projektów. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej nadzoruje cały program, a CUPT realizuje jego część transportową.

Jak FEnIKS wspiera transport w Polsce? Praktyczne przykłady

Dzięki FEnIKS przewoźnicy kolejowi mogą kupować lub modernizować tabor i montować na nim systemy ETCS, które zwiększają bezpieczeństwo jazdy i pozwalają pociągom jeździć płynniej po zmodernizowanych liniach.

Program wspiera także wdrażanie szerszego systemu ERTMS, co ułatwia prowadzenie ruchu pociągów na głównych korytarzach towarowych i pasażerskich oraz poprawia interoperacyjność z sąsiednimi krajami.

Środki z FEnIKS mogą pokrywać koszty zakupu nowych lokomotyw i wagonów, montażu urządzeń pokładowych ETCS, a także budowy lub modernizacji zaplecza technicznego, gdzie taki tabor jest serwisowany. W transporcie intermodalnym finansowane są budowy i rozbudowy terminali przeładunkowych, wraz z infrastrukturą torową, placami składowymi, suwnicami i systemami IT do zarządzania ruchem kontenerów.

Dodatkowo program może wspierać lepsze „ostatnie mile”, czyli dojazdy drogowe lub kolejowe do terminali, a to realnie skraca czas dostaw i zachęca firmy do przenoszenia ładunków z dróg na kolej.

Dlaczego rozwój transportu w Polsce jest ważny dla każdego obywatela?

Rozwój transportu wpływa na codzienne życie każdego z nas, bo ułatwia dojazdy, skraca czas podróży i poprawia bezpieczeństwo na drogach. Lepsza infrastruktura zwiększa też mobilność zawodową i dostęp do usług publicznych. To realna poprawa jakości życia, wspierana przez Fundusze Europejskie.

Inwestycje w nowoczesną kolej oznaczają bardziej komfortowe, szybsze i bezpieczniejsze podróże. Modernizacja dróg usprawnia transport towarów i zmniejsza liczbę wypadków. Projekty wspierające ekologię ograniczają emisję CO₂, co przekłada się na czystsze powietrze i zdrowsze miasta.

Śledź aktualne nabory w ramach FEnIKS, aby wiedzieć, jakie projekty z zakresu bezpiecznego transportu i ekologii będą realizowane w Twojej okolicy.