Problemy w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego wody w małych systemach wodociągowych (produkujących poniżej 1000 m3 wody na dobę) podczas konferencji pn. „Woda. Ścieki. Osady. Problemy i propozycje rozwiązań”, organizowanej przez Izbę Gospodarczą „Wodociągi Polskie” w dniach 15–16 stycznia, omawiała Bogna Wichrowska – ekspert Departamentu Bezpieczeństwa Zdrowotnego Wody Głównego Inspektoratu Sanitarnego. 

Jakość wody przeznaczonej do spożycia określono w  dyrektywie w roku 1998. Została ona implementowana do naszego prawa ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Ustawa dotyczy wyłącznie zbiorowego zaopatrzenie, a nie obejmuje wszelkiej wody, w tym indywidualnych źródeł zaopatrzenia oraz dystrybucji niekomercyjnej.Obecnie trwają prace nad tym, by uszczegółowić zadania wynikające z dyrektywy wodnej, ponieważ nie wszystkie spółki wodociągowe dobrze poradziły sobie z wdrażaniem jej wytycznych w zakresie jakości wody.

Działaniem koniecznym umożliwiającym opracowanie Planów Bezpieczeństwa Wody jest implementacja dyrektyw: Dyrektywy wody do spożycia 98/83/WE (DWD) z 1998 r.; Ramowej Dyrektywy Wodnej (WFD) z 2000 r.; Dyrektywy INSPIRE z 2007 r.; Dyrektywy kąpieliskowej 2006/7/WE (BWD) z 2006 r. oraz Dyrektywy ściekowej (UWWTD) z 1991 r. (KPOŚK) realizowana wspólnie przez wszystkie zainteresowane strony.
Jak wynika z raportu Komisji Europejskiej dotyczący małych wodociągów za 2011 rok, 13% populacji Unii Europejskiej (65,5 mln ludzi) jest zaopatrywana w wodę do spożycia z małych wodociągów. Niestety woda z tych obiektów w 40% nie spełnia wymagań DWD – aż 19% małych wodociągów nie było monitorowane zgodnie z wymaganiami DWD, a problem ten dotyczy 11,5 mln ludzi.
W celu poprawy problemu wynikającego z nadmiernego rozproszenia przedsiębiorstw zarządzających wodociągami proponowana jest konsolidacja przedsiębiorstw w celu ułatwienia zarządzania systemem zaopatrzenia w wodę.
Centralizacja podmiotów pozwala na eliminację lub częściowe ograniczenie problemów związanych z: brakiem możliwości prowadzenia nadzoru laboratoryjnego; brakiem wyspecjalizowanej kadry technologów niezbędnych do wprowadzania specyficznych drogich technologii; ograniczonymi środkami finansowymi na renowację i wymianę sieci wodociągowych; nowoczesnym i profesjonalnym prowadzeniem działań naprawczych; brakiem odpowiedniej liczby pracowników dysponujących wiedzą i doświadczeniem niezbędnym do pełnego rozpoznania zagrożeń zdrowotnych oraz prawidłowego oszacowania ryzyka; stratami wody.

W zakresie identyfikacji potrzeb w małych wodociągach wskazana jest poprawa wzajemnej komunikacji i wymiany informacji pomiędzy zainteresowanymi stronami uczestniczącymi w systemie zaopatrzenia w wodę z uwzględnieniem konsumentów oraz permanentna edukacja pracowników małych wodociągów i certyfikacja osób zaangażowanych w dostawy wody.