System elektroenergetyczny przechodzi dziś głęboką przebudowę, napędzaną rozwojem odnawialnych źródeł energii, elektryfikacją gospodarki oraz rosnącą aktywnością odbiorców. W efekcie coraz większa presja spoczywa na sieciach dystrybucyjnych, które – mimo ograniczeń infrastrukturalnych – muszą sprostać nowym wymaganiom. Kluczowe stają się nie tylko inwestycje, ale także elastyczność sieci oraz mechanizmy ekonomiczne regulujące sposób jej wykorzystania.
Fot. Stoen Operator
Przesunięcie ciężaru systemu
Transformacja energetyczna powoduje wyraźne przesunięcie punktu ciężkości z wytwarzania energii na jej dystrybucję. To właśnie sieci stają się miejscem kumulacji napięć systemowych. W tej sytuacji istotne jest nie tylko tempo rozbudowy infrastruktury, ale również sposób jej finansowania i użytkowania.
Taryfy jako narzędzie zmiany
Z perspektywy operatorów systemów dystrybucyjnych coraz wyraźniej widać, że bez zmian w strukturze taryf trudno będzie obniżyć koszty transformacji. Opłaty za energię mają bezpośredni wpływ na zachowania odbiorców oraz efektywność wykorzystania sieci.
Jak wskazuje Wojciech Graczyk, członek zarządu Stoen Operator, obecny model jest niezrównoważony: ponad 90 proc. kosztów dystrybucji to koszty stałe, a tylko około połowa przychodów ma taki charakter. Ekspert podkreśla, że mechanizm przenoszenia kosztów stałych na opłaty zmienne prowadzi do sytuacji, w której odbiorcy zużywający więcej energii finansują tych, którzy zużywają jej mniej.
To z kolei stoi w sprzeczności z kierunkiem polityki energetycznej, zakładającym wzrost zużycia energii elektrycznej.
Nowy model rozliczeń
Rozwiązaniem może być większe powiązanie opłat stałych z mocą przyłączeniową – parametrem, który realnie generuje koszty w sieci. Naturalnym kierunkiem jest model, w którym opłaty stałe pokrywają koszty stałe – wskazuje Graczyk, porównując energetykę do rynku telekomunikacyjnego, gdzie wysokość opłat zależy od wybranej przepustowości.
Takie podejście może aktywizować odbiorców, poprawiać wykorzystanie infrastruktury i wzmacniać rolę elastyczności jako zasobu systemowego.
Elektromobilność wyzwaniem dla sieci
Jednym z najbardziej wymagających obszarów dla dystrybucji jest rozwój elektromobilności. Stoen Operator współpracuje obecnie przy zasilaniu ponad 200 autobusów elektrycznych w Warszawie, a do końca 2026 roku ich liczba ma przekroczyć 350. Zapewnienie zasilania to duże wyzwanie techniczne i organizacyjne – zaznacza przedstawiciel spółki.
Rola magazynów energii
W tym kontekście coraz większego znaczenia nabierają magazyny energii, szczególnie w połączeniu z infrastrukturą ładowania. Integracja magazynów z ładowaniem zwiększa elastyczność systemu i obniża koszty jego działania – podkreśla ekspert.
Rozwiązanie to pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na moc szczytową, stabilizuje pracę sieci i otwiera nowe możliwości rynkowe.
Znaczenie współpracy lokalnej
Kluczowym elementem powodzenia transformacji jest zaangażowanie samorządów oraz rozwój modeli współpracy. Partnerstwa publiczno-prywatne, współinwestowanie czy lokalne strategie energetyczne umożliwiają lepszą koordynację rozwoju sieci, źródeł i odbiorców.
Elastyczne podejście do organizacji sieci, szczególnie na niskich napięciach, może dodatkowo przyspieszyć rozwój lokalnych systemów energetycznych.
Dystrybucja jako platforma systemowa
W nowym modelu dystrybucja przestaje być jedynie infrastrukturą techniczną. Staje się platformą integrującą technologie, regulacje i lokalne partnerstwa.
Przyłączenia, taryfy, elektromobilność i magazyny energii tworzą spójny ekosystem, który może skutecznie wspierać proces transformacji energetycznej.
Przeczytaj także: Energa-Operator: wielki projekt sieciowy i kolejna umowa z KP
Foto, video, animacje 3D, VR
Twój partner w multimediach.
Sprawdź naszą ofertę!
