Kompleksowe działania dla bezpieczeństwa Dolnego Śląska

Na terenie gmin Bogatynia i Zgorzelec realizowany jest projekt popowodziowej odbudowy cieków Miedzianka i Witka, który łączy funkcje ochrony przeciwpowodziowej z działaniami na rzecz poprawy stanu ekologicznego rzek. Inwestycja obejmuje modernizację wałów przeciwpowodziowych, przebudowę urządzeń wodnych oraz szerokie działania renaturyzacyjne.

Celem projektu jest zapewnienie skutecznej ochrony przeciwpowodziowej dla mieszkańców Radomierzyc i Bogatyni, a także zabezpieczenie zabudowy i infrastruktury, w tym strategicznie ważnej Kopalni Węgla Brunatnego Turów, przed skutkami wysokich stanów wód.

– Wzmocnimy ochronę licznych obiektów o wysokiej wartości historyczno-kulturowej, w tym zespołu pałacowo-parkowego z XVIII wieku w Radomierzycach, wpisanego do rejestru zabytków. W sumie zwiększymy bezpieczeństwo około 25 tys. mieszkańców – podkreśla Marcin Jarzyński, zastępca prezesa Wód Polskich ds. ochrony przed powodzią i suszą.

Wymiar ponadregionalny i transgraniczny

Przedsięwzięcie ma charakter ponadregionalny i transgraniczny – jego oddziaływanie obejmuje również tereny po stronie czeskiej i niemieckiej. Tym samym projekt wpisuje się w ramy międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony przed klęskami żywiołowymi.

O jego szerokim społecznym i środowiskowym wymiarze świadczą m.in.:

  • zapewnienie ochrony życia, mienia i infrastruktury mieszkańcom terenów zagrożonych powodzią,
  • zabezpieczenie obiektów zabytkowych o wyjątkowych walorach kulturowych,
  • duże zainteresowanie społeczne wyrażone podczas konsultacji koncepcji projektu,
  • zastosowanie rozwiązań prośrodowiskowych i renaturyzacyjnych, takich jak przebudowa stopni na bystrza kamienne, zachowanie meandrów czy wykorzystanie naturalnych materiałów w umocnieniach.

Projekt o wartości 120 mln zł, z czego ponad 94 mln zł pochodzi z funduszy Unii Europejskiej, zostanie zrealizowany do 2028 r.

Odbudowa potoku Miedzianka – powrót do naturalności

Rzeka Miedzianka, obecnie w całości uregulowana, zostanie przebudowana w sposób umożliwiający lepsze wkomponowanie jej w krajobraz i zwiększenie odporności przeciwpowodziowej. Planowane są m.in.:

  • odcinkowe poszerzenie koryta,
  • budowa i nadbudowa ścian oporowych,
  • umocnienie brzegów przy użyciu naturalnych materiałów.

– Dzięki tym działaniom poprawimy przepływ wód oraz zabezpieczymy brzegi przed erozją, zwiększając odporność infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe. Przełoży się to na skuteczniejszą ochronę terenów zamieszkałych i kluczowej infrastruktury technicznej – mówi Stanisław Longawa, dyrektor RZGW we Wrocławiu.

Renaturyzacja i ochrona bioróżnorodności

Szczególny nacisk położono na modernizację stopni i progów, które zostaną przebudowane na bystrza kamienne, umożliwiając migrację organizmów wodnych i przywracając ciągłość ekologiczną rzeki. Zachowane zostaną meandry i zastoiska, a struktura dna zostanie zróżnicowana poprzez wprowadzenie odsypisk i pozostawienie nieubezpieczonych odcinków brzegów.

– Zachowamy naturalne procesy korytotwórcze i zadbamy o urozmaiconą strukturę dna, co poprawi warunki siedliskowe dla organizmów wodnych i przybrzeżnych oraz zwiększy bioróżnorodność – podkreśla Jacek Drabiński, zastępca dyrektora RZGW ds. ochrony przed powodzią i suszą.

Dzięki temu Miedzianka odzyska bardziej naturalny charakter, a inwestycja przyniesie wymierne efekty ekologiczne i społeczne.

Inwestycja na Witce – bezpieczeństwo i ekologia

Na potoku Witka prace koncentrują się wokół modernizacji wału przeciwpowodziowego na długości ok. 840 metrów oraz przebudowy kanału ulgi na odcinku ok. 690 metrów. Podwyższenie korony wału oraz zwiększenie przepustowości kanału ulgi zapewni skuteczniejszą ochronę przed wezbraniami wód, szczególnie dla mieszkańców Radomierzyc i tamtejszego zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego.

– Dostosowujemy infrastrukturę hydrotechniczną do współczesnych wyzwań klimatycznych. Zwiększymy odporność regionu na klęski żywiołowe, a mieszkańcy zyskają realne poczucie bezpieczeństwa – zaznacza Jacek Drabiński.

Przywracanie równowagi przyrodniczej

Równolegle z działaniami technicznymi prowadzone są prace renaturyzacyjne. Zachowane zostaną meandry i zastoiska, umożliwiające utrzymanie naturalnych procesów korytotwórczych. Brzegi i dno kanału ulgi będą umacniane z wykorzystaniem naturalnych materiałów, takich jak głazy, konary czy karpiny.

Dodatkowo powstaną cztery zatoczki wodne, które poprawią drożność biologiczną i zapewnią ciągłość korytarza migracyjnego. Struktura dna zostanie zróżnicowana – pojawią się głęboczki i wypłycenia, sprzyjające rozwojowi flory i fauny wodnej.

Przeczytaj także: Nowe grodzice zabezpieczyły zbiornik Topola – obiekt ponownie pełni funkcję przeciwpowodziową