Jednym z przyrządów przeznaczonych do tego rodzaju prac jest miernik Sonel MPI-520. Można go zastosować zarówno podczas odbioru nowej instalacji, jak i przy okresowych kontrolach, modernizacjach oraz poszukiwaniu usterek. Urządzenie znajduje zastosowanie w budynkach mieszkalnych, obiektach użytkowych i zakładach przemysłowych, jednak przed rozpoczęciem pomiarów należy sprawdzić, czy jego możliwości odpowiadają zakresowi konkretnego zlecenia.

Do czego służy miernik Sonel MPI-520?

Sonel MPI-520 jest wielofunkcyjnym miernikiem parametrów instalacji elektrycznych. Łączy funkcje urządzeń służących do badania:

• impedancji pętli zwarcia,

• wyłączników różnicowoprądowych,

• rezystancji izolacji,

• rezystancji uziemienia,

• ciągłości połączeń ochronnych i wyrównawczych,

• kolejności faz,

• napięcia, częstotliwości, prądu i mocy.

Miernik może wykonywać pomiar impedancji pętli zwarcia także w obwodach zabezpieczonych wyłącznikami RCD. Obsługuje wyłączniki różnicowoprądowe typu AC, A i B, a rezystancję izolacji może badać napięciem 50 V, 100 V, 250 V, 500 V lub 1000 V. Zakres pomiaru rezystancji izolacji sięga 3 GΩ.

Tak szeroki zestaw funkcji powoduje, że jeden przyrząd może być wykorzystywany podczas większości typowych pomiarów ochronnych. Nie oznacza to jednak, że MPI-520 zastąpi każdy specjalistyczny miernik. Przy bardziej rozbudowanych instalacjach fotowoltaicznych, stacjach ładowania samochodów elektrycznych, sieciach IT czy zaawansowanych badaniach jakości energii mogą być potrzebne dodatkowe urządzenia.

Zastosowanie miernika Sonel MPI-520 w domach jednorodzinnych

Jednym z najczęstszych obszarów wykorzystania MPI-520 są instalacje elektryczne w domach jednorodzinnych. Miernik może być używany podczas odbioru nowego budynku, po wymianie instalacji, rozbudowie rozdzielnicy, dodaniu kolejnych obwodów albo wykonaniu przyłącza dla urządzeń o większej mocy.

Odbiór nowej instalacji elektrycznej

Po zakończeniu prac samo sprawdzenie poprawności połączeń nie wystarcza. Należy potwierdzić pomiarowo, czy zastosowane zabezpieczenia będą w stanie odłączyć zasilanie w odpowiednio krótkim czasie i czy instalacja nie stwarza zagrożenia porażeniowego.

MPI 520 pozwala między innymi zmierzyć impedancję pętli zwarcia w obwodach:

• gniazd wtyczkowych,

• oświetlenia,

• urządzeń grzewczych,

• kuchni elektrycznej,

• pompy ciepła,

• klimatyzacji,

• bramy garażowej,

• instalacji znajdujących się w garażu lub budynku gospodarczym.

Wynik pomiaru umożliwia obliczenie spodziewanego prądu zwarciowego i ocenę, czy wyłącznik nadprądowy albo inne zabezpieczenie zadziała w wymaganym czasie. MPI-520 wyświetla nie tylko wartość impedancji, lecz także spodziewany prąd zwarciowy, składową rezystancyjną i reaktancyjną oraz napięcie i częstotliwość występujące podczas badania.

Sprawdzanie gniazd zabezpieczonych wyłącznikami RCD

We współczesnych instalacjach domowych znaczna część obwodów jest chroniona wyłącznikami różnicowoprądowymi. Standardowy pomiar pętli zwarcia dużym prądem może spowodować wyzwolenie RCD, przez co wykonanie badania stanie się utrudnione lub niemożliwe.

Sonel MPI-520 ma osobny tryb pomiarowy przeznaczony do badania impedancji pętli zwarcia w obwodach L-PE znajdujących się za wyłącznikiem różnicowoprądowym. Pomiar odbywa się prądem o niewielkiej wartości, dzięki czemu nie powinien powodować niepotrzebnego wyłączenia zabezpieczenia. Jest to szczególnie przydatne podczas kontroli obwodów łazienki, kuchni, pralni, garażu oraz gniazd zewnętrznych.

Do szybkiego wykonywania pomiarów w standardowych gniazdach 230 V można wykorzystać odpowiedni adapter typu WS. Ogranicza on konieczność każdorazowego podłączania oddzielnych przewodów pomiarowych i usprawnia pracę w budynkach z dużą liczbą punktów.

Badanie wyłączników różnicowoprądowych

Naciśnięcie przycisku TEST na wyłączniku RCD nie zastępuje pomiaru jego parametrów. Przycisk pozwala jedynie sprawdzić mechanizm wyzwalający, ale nie określa rzeczywistego czasu ani prądu zadziałania.

Za pomocą MPI-520 można badać wyłączniki typu AC, A i B o znamionowym prądzie różnicowym od 10 mA do 1000 mA. Urządzenie mierzy między innymi:

• czas zadziałania,

• prąd zadziałania,

• napięcie dotykowe,

• rezystancję przewodu ochronnego lub uziemienia określaną w ramach procedury testowej.

Tryb automatyczny usprawnia przeprowadzenie całej sekwencji badań. Użytkownik inicjuje procedurę, a następnie ponownie załącza wyłącznik po jego kolejnych zadziałaniach. Zakres wykonywanych testów można wcześniej ustawić w menu miernika.

Miernik MPI-520 w mieszkaniach i budynkach wielorodzinnych

W blokach i kamienicach urządzenie może być wykorzystywane do kontroli instalacji wewnątrz mieszkań, części wspólnych oraz pomieszczeń technicznych. Szczególnego znaczenia nabiera to w starszych budynkach, w których występują instalacje wielokrotnie przebudowywane, przewody aluminiowe, nieczytelne podziały obwodów albo nieprawidłowo wykonane połączenia ochronne.

Miernik MPI 520 może pomóc sprawdzić:

• obwody w poszczególnych mieszkaniach,

• tablice licznikowe,

• rozdzielnice administracyjne,

• instalacje klatek schodowych,

• oświetlenie piwnic i garaży,

• zasilanie bram, domofonów i urządzeń technicznych,

• ciągłość przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych.

Miernik nie wskaże automatycznie miejsca uszkodzenia ukrytego w ścianie, ale może potwierdzić występowanie problemu. Nietypowa wartość rezystancji izolacji, podwyższona impedancja pętli zwarcia albo brak ciągłości przewodu ochronnego stanowią podstawę do dalszej diagnostyki.

Kontrola instalacji po remoncie mieszkania

Sonel MPI 520 warto wykorzystać po remoncie obejmującym wymianę przewodów, montaż nowej rozdzielnicy, przeniesienie gniazd albo zmianę układu oświetlenia. Pozwala to wykryć błędy, które nie muszą być widoczne podczas zwykłego użytkowania.

Przykładem może być przewód ochronny podłączony w rozdzielnicy, ale przerwany w jednej z puszek. Gniazdo będzie zasilało odbiornik, natomiast jego styk ochronny nie zapewni skutecznej ochrony. Pomiar ciągłości połączenia oraz impedancji pętli zwarcia pozwala wykryć taką nieprawidłowość przed wystąpieniem niebezpiecznej awarii.

Pomiary okresowe w biurach, sklepach i lokalach usługowych

Miernik Sonel MPI-520 znajduje szerokie zastosowanie w obiektach komercyjnych. Może być używany w biurach, sklepach, restauracjach, hotelach, salonach kosmetycznych, warsztatach, magazynach oraz lokalach usługowych.

W takich miejscach instalacja jest często intensywniej eksploatowana niż w domu. Do jednego obwodu podłączane są komputery, drukarki, urządzenia chłodnicze, ekspresy, klimatyzatory, elektronarzędzia albo specjalistyczny sprzęt. Z czasem mogą pojawić się poluzowane połączenia, uszkodzenia izolacji i przeciążenia.

Podczas kontroli można zbadać między innymi stan obwodów gniazdowych, skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, działanie RCD oraz ciągłość połączeń ochronnych metalowych elementów wyposażenia.

Obiekty z dużą liczbą gniazd

W biurowcach, hotelach i szkołach liczba gniazd może sięgać setek lub tysięcy. W takim przypadku znaczenie ma nie tylko dokładność, ale również tempo pracy.

Do badania obwodów przez standardowe gniazda 230 V można użyć adaptera WS. Wyniki można zapisywać w pamięci miernika, a następnie przesłać do komputera. MPI-520 posiada pamięć 990 wyników dla każdej funkcji i obsługuje transmisję przewodową lub bezprzewodową, co ułatwia późniejsze przygotowanie dokumentacji.

Nie zwalnia to osoby wykonującej badania z konieczności prawidłowego opisania punktów pomiarowych. Sam zestaw liczb bez informacji, którego obwodu i zabezpieczenia dotyczył dany wynik, może być niewystarczający do sporządzenia czytelnego protokołu.

Zastosowanie w szkołach, urzędach i innych budynkach publicznych

Sonel MPI-520 może być wykorzystywany podczas kontroli instalacji w szkołach, przedszkolach, urzędach, bibliotekach, przychodniach, obiektach sportowych i budynkach administracyjnych.

W tego typu obiektach instalacja często obejmuje zarówno zwykłe obwody gniazdowe i oświetleniowe, jak i bardziej rozbudowane układy zasilające urządzenia wentylacyjne, klimatyzacyjne, serwerownie, pompy, windy albo zaplecza gastronomiczne.

Miernik pozwala przeprowadzić podstawowe badania ochronne, lecz zakres kontroli powinien być dostosowany do charakteru budynku. W pomieszczeniach o szczególnym przeznaczeniu mogą obowiązywać dodatkowe procedury i konieczność zastosowania specjalistycznych urządzeń pomiarowych. MPI-520 nie powinien być traktowany jako automatyczna odpowiedź na każdy możliwy zakres badań.

Wykorzystanie Sonel MPI 520 w zakładach przemysłowych

Producent wskazuje, że urządzenie może być stosowane zarówno w instalacjach domowych, jak i przemysłowych. W zakładach produkcyjnych miernik sprawdzi się podczas badań rozdzielnic, obwodów zasilających maszyny, instalacji warsztatowych oraz przemysłowych gniazd jednofazowych i trójfazowych.

Sprawdzenie kolejności faz

Nieprawidłowa kolejność faz może spowodować obracanie się silnika w niewłaściwym kierunku. W zależności od rodzaju maszyny może to prowadzić do błędnego działania pompy, wentylatora, przenośnika albo innego napędu.

MPI-520 ma wbudowany tester kolejności faz. Z zastosowaniem adapterów do gniazd trójfazowych można wygodniej kontrolować instalacje zakończone gniazdami 16 A, 32 A lub 63 A. Adaptery mogą być również używane przy innych pomiarach, na przykład impedancji pętli zwarcia, parametrów RCD i rezystancji izolacji.

Kontrola połączeń wyrównawczych

W halach produkcyjnych występuje wiele metalowych konstrukcji, obudów maszyn, koryt kablowych, rurociągów i elementów technologicznych. Część z nich powinna być objęta połączeniami ochronnymi lub wyrównawczymi.

MPI-520 pozwala mierzyć małe rezystancje oraz ciągłość przewodów ochronnych prądem 200 mA płynącym w dwóch kierunkach. Przed rozpoczęciem badania można skompensować rezystancję przewodów pomiarowych, dzięki czemu nie jest ona doliczana do wyniku. Dostępny jest również pomiar małym prądem 10 mA z sygnalizacją akustyczną.

Funkcja ta może być używana między innymi do sprawdzania:

• połączeń obudów maszyn z przewodem ochronnym,

• głównych i miejscowych połączeń wyrównawczych,

• metalowych koryt i drabin kablowych,

• połączeń w rozdzielnicach,

• przewodów ochronnych prowadzonych do gniazd i urządzeń.

Pomiar mocy pobieranej przez urządzenia

Po zastosowaniu odpowiednich cęgów prądowych MPI-520 może mierzyć prąd przemienny, moc czynną, bierną i pozorną oraz współczynnik mocy. Funkcja ta przydaje się przy wstępnej kontroli obciążenia odbiornika albo porównywaniu rzeczywistego poboru mocy z wartościami znamionowymi.

Nie jest to jednak pełnowartościowy analizator jakości energii. MPI-520 nie zastąpi urządzenia przeznaczonego do długotrwałej rejestracji zapadów napięcia, przepięć, harmonicznych, asymetrii i innych parametrów jakości zasilania.

Badanie rezystancji izolacji przewodów i obwodów

Rezystancja izolacji może obniżać się na skutek starzenia przewodów, przegrzewania, wilgoci, uszkodzeń mechanicznych, działania substancji chemicznych albo błędów montażowych. Pogarszający się stan izolacji zwiększa ryzyko prądu upływu, porażenia, zwarcia i pożaru.

MPI-520 umożliwia wykonanie pomiaru napięciem:

Dobór napięcia nie powinien być przypadkowy. Musi wynikać z rodzaju badanego obwodu, obowiązującej procedury oraz dokumentacji urządzeń podłączonych do instalacji. Przed badaniem należy odłączyć elementy, które mogłyby zostać uszkodzone napięciem pomiarowym, w tym część elektroniki, ograniczniki przepięć i niektóre źródła światła.

Po zakończeniu lub przerwaniu pomiaru MPI-520 automatycznie rozładowuje badany obiekt. Ma to znaczenie szczególnie przy przewodach o większej pojemności, które po badaniu mogą przez pewien czas utrzymywać niebezpieczne napięcie.

Automatyczne badanie przewodów wielożyłowych

W przypadku regularnego badania przewodów trzy-, cztero- i pięciożyłowych można zastosować adapter AutoISO-1000C. Przystawka automatycznie przełącza kolejne kombinacje żył, ograniczając konieczność ręcznego przepinania przewodów pomiarowych.

Rozwiązanie może usprawnić badanie kabli zasilających, obwodów trójfazowych oraz przewodów przeznaczonych do maszyn i rozdzielnic. Wyniki wszystkich wykonanych kombinacji mogą zostać zapisane w pamięci miernika.

Pomiar uziemień za pomocą MPI 520

Sonel MPI-520 może mierzyć rezystancję uziemienia metodą trzyprzewodową, nazywaną również metodą techniczną lub 3-polową. Do wykonania badania wykorzystuje się uziom badany oraz dwie sondy pomocnicze umieszczane w gruncie.

Funkcję można zastosować podczas kontroli:

• uziomu instalacji elektrycznej budynku,

• uziomu ochronnego,

• wybranych elementów instalacji odgromowej,

• uziemień obiektów przemysłowych,

• uziemień rozdzielnic i urządzeń technicznych.

Aby uzyskać miarodajny wynik, uziom powinien zostać odłączony od innych równoległych połączeń. W przeciwnym razie miernik może wskazać wypadkową rezystancję całego połączonego układu, a nie badanego elementu. Producent zwraca uwagę na konieczność rozłączenia złącza kontrolnego oraz połączeń wyrównawczych przed wykonaniem pomiaru.

Wersja MPI-520 Start nie zawiera akcesoriów potrzebnych do pomiarów uziemień. Przed zakupem należy więc sprawdzić zawartość konkretnego zestawu, ponieważ sama obecność funkcji w mierniku nie oznacza, że w komplecie znajdują się sondy, szpule i długie przewody pomiarowe.

Kontrola instalacji na placach budowy

Obudowa MPI-520 ma stopień ochrony IP54 i została zaprojektowana z myślą o pracy w trudniejszych warunkach środowiskowych. Pokrywa chroni ekran oraz może pełnić funkcję podpórki lub ułatwiać obsługę miernika zawieszonego na szelkach.

Dzięki temu urządzenie może być wykorzystywane przy pomiarach instalacji tymczasowych na placach budowy, zasilania kontenerów, rozdzielnic budowlanych, przewodów przedłużających oraz gniazd przeznaczonych do elektronarzędzi.

Stopień ochrony IP54 nie oznacza jednak pełnej wodoszczelności. Miernika nie należy używać w ulewnym deszczu, zanurzać ani pozostawiać w miejscach narażonych na zalanie. Przed wykonaniem pomiaru trzeba również ocenić stan przewodów, sond i adapterów.

Diagnostyka awarii i nieprawidłowego działania instalacji

MPI 520 może być pomocny nie tylko przy odbiorach i przeglądach, ale także podczas poszukiwania przyczyn usterek. Za jego pomocą można badać instalacje, w których:

• wyłącznik różnicowoprądowy wyzwala bez wyraźnej przyczyny,

• zabezpieczenie nadprądowe nie działa zgodnie z oczekiwaniami,

• na metalowej obudowie urządzenia pojawia się napięcie,

• występują problemy z przewodem ochronnym,

• izolacja przewodów mogła zostać uszkodzona,

• silnik trójfazowy obraca się w niewłaściwym kierunku,

• zachodzi podejrzenie nieprawidłowego uziemienia.

Wbudowana elektroda dotykowa umożliwia kontrolę poprawności połączenia przewodu PE podczas wybranych pomiarów. Jeżeli napięcie pomiędzy elektrodą a przewodem ochronnym przekroczy 50 V, miernik wyświetli ostrzeżenie i uruchomi sygnał dźwiękowy. W takiej sytuacji badanie należy przerwać i usunąć błąd w instalacji.

Trzeba jednocześnie pamiętać, że miernik wskazuje nieprawidłowy parametr, ale nie zawsze samodzielnie określa jego przyczynę. Podwyższona impedancja pętli zwarcia może wynikać z luźnego zacisku, uszkodzonego przewodu, niewłaściwego przekroju, zbyt długiego obwodu albo problemu występującego po stronie zasilania. Interpretacja wyniku wymaga znajomości instalacji.

Gdzie MPI 520 może nie wystarczyć?

Wielofunkcyjność urządzenia nie oznacza, że można stosować je bez ograniczeń. Przed przyjęciem zlecenia należy porównać wymagany zakres badań z funkcjami konkretnego modelu.

Instalacje fotowoltaiczne

MPI-520 może być wykorzystany do kontroli części AC instalacji fotowoltaicznej, na przykład obwodu zasilającego falownik, działania zabezpieczeń, ciągłości PE i parametrów pętli zwarcia.

Nie jest jednak dedykowanym miernikiem instalacji PV. Nie wykonuje kompletnego zestawu pomiarów charakterystycznych dla strony DC, takich jak zaawansowane badanie łańcuchów modułów, pomiar irradiancji czy ocena parametrów pracy instalacji fotowoltaicznej. Do takich prac przeznaczone są bardziej rozbudowane modele, na przykład MPI-540-PV wraz z odpowiednim wyposażeniem.

Stacje ładowania samochodów elektrycznych

MPI-520 bada RCD typu AC, A i B, ale nie obsługuje wszystkich nowszych typów zabezpieczeń spotykanych w instalacjach EV, takich jak RCD typu EV, F lub B+. Nie ma również funkcji symulowania stanów pojazdu i sygnałów sterujących stacją ładowania.

Może więc posłużyć do części podstawowych pomiarów instalacji zasilającej ładowarkę, ale nie powinien być uznawany za kompletny tester EVSE.

Zaawansowane pomiary uziemień

MPI-520 wykonuje pomiar uziemienia metodą trzyprzewodową. W obiektach, w których nie można rozłączyć uziomu albo rozstawić sond pomocniczych, mogą być potrzebne metody cęgowe lub inne rozwiązania dostępne w bardziej rozbudowanych miernikach.

Urządzenie nie jest też przeznaczone do pełnej analizy rezystywności gruntu wymaganej przy projektowaniu rozległych systemów uziemiających.

Analiza jakości energii

Pomiar napięcia, prądu, współczynnika mocy i mocy nie jest tym samym co analiza jakości zasilania. Do badania harmonicznych, migotania światła, zapadów, wzrostów napięcia, asymetrii i zdarzeń krótkotrwałych potrzebny jest analizator jakości energii lub bardziej rozbudowany miernik z funkcją rejestracji.

Najważniejsze zastosowania Sonel MPI 520

Dla kogo przeznaczony jest miernik Sonel MPI 520?

Urządzenie może być przydatne dla elektryków wykonujących instalacje, pomiarowców, firm serwisowych, zakładów przemysłowych, działów utrzymania ruchu, administratorów technicznych oraz przedsiębiorstw zajmujących się okresowymi kontrolami budynków.

Jego największą zaletą jest połączenie wielu funkcji w jednej obudowie. Zamiast przewozić oddzielny miernik izolacji, tester RCD, miernik pętli zwarcia, tester kolejności faz i przyrząd do badania uziemień, można znaczną część prac wykonać jednym urządzeniem.

Sam zakup miernika nie jest jednak równoznaczny z posiadaniem kompetencji do wykonywania pomiarów. Badania instalacji elektrycznych wymagają odpowiedniej wiedzy, kwalifikacji, znajomości procedur bezpieczeństwa oraz umiejętności interpretowania wyników. Błędnie dobrana metoda może dać pozornie poprawny wynik, który w rzeczywistości nie potwierdza bezpieczeństwa instalacji.

Czy Sonel MPI 520 jest uniwersalnym miernikiem instalacji?

Sonel MPI 520 można zastosować w większości typowych instalacji elektrycznych niskiego napięcia - od mieszkań i domów jednorodzinnych, przez biura i obiekty publiczne, aż po warsztaty i zakłady przemysłowe. Urządzenie umożliwia wykonanie podstawowych pomiarów ochronnych potrzebnych podczas odbiorów, kontroli okresowych, remontów oraz diagnostyki usterek.

Model ten szczególnie dobrze sprawdzi się u użytkowników, którzy potrzebują klasycznego, rozbudowanego miernika do instalacji domowych i przemysłowych, ale nie wymagają funkcji charakterystycznych dla najnowszych testerów fotowoltaiki, stacji ładowania EV i analizatorów jakości energii.

Przed rozpoczęciem pracy należy zawsze uwzględnić rodzaj sieci, napięcie instalacji, zastosowane zabezpieczenia, warunki środowiskowe oraz wymagany zakres protokołu. Dopiero na tej podstawie można stwierdzić, czy miernik Sonel MPI-520 będzie wystarczający, czy też konieczne okaże się wykorzystanie dodatkowych, bardziej specjalistycznych przyrządów.