Zintegrowana Sieć Kolejowa – plan na dekady

Kluczowym elementem programu jest Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK) – długofalowy plan rozwoju infrastruktury po 2035 r., kiedy gotowa ma być już linia „Y” łącząca Warszawę, nowe lotnisko CPK, Łódź, Poznań i Wrocław.

ZSK ma wypełnić luki infrastrukturalne w systemie i wyznaczyć kierunki modernizacji oraz budowy nowych odcinków. To odpowiedź na brak spójnego, konsekwentnie realizowanego programu inwestycyjnego w obszarze kolei – analogicznego do wieloletniego planu budowy dróg krajowych. Program tworzony jest z udziałem środowisk naukowych, samorządowców, branży logistycznej oraz przedstawicieli sektora bezpieczeństwa.

8000 km analiz i szerokie konsultacje

W ramach zaawansowanego projektu ZSK przeanalizowano około 8000 km potencjalnych nowych linii kolejowych. Konsultacje przeprowadzono we wszystkich 16 województwach. Wzięło w nich udział niemal 800 uczestników reprezentujących ponad 100 instytucji – w tym samorządy, przewoźników, uczelnie wyższe oraz lokalne stowarzyszenia.

Do procesu dołączyły również 42 firmy i instytucje z sektora logistyki, 12 podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa oraz rządowe think-tanki. Projekt realizowany jest we współpracy z Ministerstwem Infrastruktury oraz PKP Polskimi Liniami Kolejowymi.

Kolej a bezpieczeństwo państwa i infrastruktura „dual use”

Planowane warianty inwestycyjne konsultowano m.in. z Ministerstwem Obrony Narodowej, Sztabem Generalnym, Dowództwem Operacyjnym Sił Zbrojnych oraz Inspektoratem Wsparcia Sił Zbrojnych. Analizy dotyczyły wyzwań związanych z bezpieczeństwem państwa oraz roli infrastruktury podwójnego przeznaczenia (dual use).

Spółka współpracuje także z Ośrodkiem Studiów Wschodnich oraz Instytutem Rozwoju Miast i Regionów, uwzględniając w planowaniu uwarunkowania geopolityczne i rozwój regionalny.

Nadzór naukowy i ekspercki

Merytoryczny nadzór nad opracowaniem docelowego wariantu inwestycji po uruchomieniu linii „Y” sprawuje Rada Naukowa ZSK. W jej skład wchodzi 19 ekspertów z czołowych polskich ośrodków akademickich, m.in. Szkoły Głównej Handlowej, Politechnik Warszawskiej, Krakowskiej, Wrocławskiej i Śląskiej, a także Polskiej Akademii Nauk i Instytutu Kolejnictwa.

Eksperci współpracujący z Portem Polska i PKP PLK specjalizują się w transporcie, logistyce, planowaniu przestrzennym, rozwoju regionalnym, modelowaniu i prognozowaniu ruchu, ekonomii, geografii, turystyce oraz sprawach międzynarodowych.

Nowoczesne modele prognostyczne

Ocena poszczególnych wariantów inwestycyjnych prowadzona jest przy użyciu autorskich narzędzi: Pasażerskiego Modelu Transportowego (PMT) oraz Towarowego Modelu Transportowego (TMT). Są to zaawansowane narzędzia informatyczno-inżynierskie oparte na wynikach badań socjologicznych i danych statystycznych.

Modele wykorzystują formuły matematyczne do odwzorowywania i prognozowania procesów zachodzących w systemie transportowym. Uwzględniają transport drogowy, kolejowy i lotniczy, co pozwala na kompleksową ocenę wpływu nowych inwestycji na cały system komunikacyjny kraju.

Dostępność dla Polski lokalnej i połączenia międzynarodowe

ZSK zakłada zapewnienie każdemu powiatowi dostępu do systemu kolei dalekobieżnej – bezpośrednio lub pośrednio, przy wykorzystaniu kolei regionalnej i autobusów dowozowych. Szczególny nacisk położono na potrzeby Polski lokalnej oraz mniejszych ośrodków miejskich.

Plan obejmuje również rozwój połączeń transgranicznych, koordynowanych m.in. z krajami bałtyckimi, Czechami i Niemcami, co ma wzmocnić integrację Polski z europejską siecią transportową.

Horyzontalny Rozkład Jazdy – infrastruktura to nie wszystko

Nowa infrastruktura wymaga atrakcyjnej i przewidywalnej oferty przewozowej. Dlatego równolegle trwają prace nad Horyzontalnym Rozkładem Jazdy (HRJ) – cyklicznym, przejrzystym i przyjaznym dla pasażerów systemem organizacji ruchu.

ZSK służy planowaniu docelowej sieci, natomiast HRJ dotyczy jej funkcjonowania operacyjnego. W zakresie obsługi linii „Y” – obok najszybszych pociągów Kolei Dużych Prędkości – przewidziano możliwość kursowania regionalnych ekspresów. Mają one obsługiwać nie tylko miasta średniej wielkości, takie jak Kalisz czy Sieradz, lecz także mniejsze ośrodki, jak Brzeziny czy Nowe Miasto nad Wartą.

Sieć regionalnych ekspresów nie ograniczy się wyłącznie do linii „Y”. W ramach konsultacji z 18 organizatorami przewozów regionalnych i aglomeracyjnych planowane są także nowe połączenia na wielu odcinkach konwencjonalnej sieci kolejowej.

Plan ogłoszony jeszcze w tym roku

Szczegółowy plan rozbudowy sieci kolejowej – zakładający powstanie kilku tysięcy kilometrów nowych tras, czyli więcej niż dotychczas projektowane tzw. szprychy kolejowe – ma zostać ogłoszony jeszcze w tym roku.

Program ZSK i HRJ ma stworzyć fundament pod nowoczesny, zintegrowany system transportowy, który skróci czasy przejazdów, zwiększy dostępność kolei w całym kraju i wzmocni jej rolę w gospodarce oraz systemie bezpieczeństwa państwa.

Przeczytaj także: CPK zleca projekt kluczowego odcinka KDP w Łodzi