Kluczowe nieprawidłowości

Kontrolerzy wskazali, że harmonogram oraz sposób finansowania programu inwestycyjnego CPK były nierealistyczne i przygotowane w oparciu o nieaktualne dane. Szczególnie krytycznie oceniono:

  • nierzetelne opracowanie Programu CPK na lata 2024–2030 – opierającego się na prognozach ruchu pasażerskiego z lat 2021–2022, które w momencie przyjęcia były już nieaktualne;
  • brak gwarancji osiągania dodatnich wyników finansowych oraz odpowiedniego zwrotu z inwestycji;
  • niegospodarność w wydatkowaniu środków, m.in. w zakresie infrastruktury drogowej i działań marketingowych;
  • wadliwą koncepcję tzw. fast trackingu – równoległego prowadzenia prac planistycznych, projektowych i negocjacyjnych, co zwiększyło ryzyko opóźnień i wzrostu kosztów.

Przykłady niegospodarności

Raport NIK wskazuje konkretne przypadki błędów finansowych:

  • 20 mln zł przekazane GDDKiA w 2022 roku na prace przygotowawcze związane z tzw. Czerwoną Drogą – do końca 2024 roku wykorzystano jedynie nieco ponad 2 mln zł;
  • wydatkowanie ponad 3,3 mln zł z Programu Społeczno-Gospodarczego w 2022 roku bez planu i wymaganych zgód;
  • pół miliona złotych na konferencję podsumowującą działalność spółki w 2023 roku, z czego część wydatków udokumentowano nierzetelnie.

Obecny zarząd CPK, działający od 2024 roku, podkreśla, że wnioski NIK pokrywają się z wynikami wewnętrznych audytów.

– Wnioski pokontrolne potwierdzają ustalenia z naszych wewnętrznych audytów i pokazują jasno, że naprawienie tego projektu było kluczowe dla odpowiedzialnej realizacji budowy lotniska. I to właśnie robimy od 2024 roku – mówi Maciej Lasek, Pełnomocnik Rządu ds. CPK.

Prezes spółki, Filip Czernicki, dodaje: – Otwarcie lotniska w 2028 roku było nierealne. Nasze działania od początku miały na celu urealnienie harmonogramu i poprawę parametrów projektu. NIK potwierdził słuszność tych decyzji.

Rekomendacje NIK

Izba wskazuje na konieczność:

  • wzmocnienia mechanizmów kontroli i nadzoru;
  • renegocjacji porozumienia z GDDKiA dotyczącego tzw. Drogi Czerwonej;
  • ustalenia nowych zasad przekazywania i wydatkowania środków;
  • skutecznej kontroli wydatków z Programu Społeczno-Gospodarczego i budżetu marketingowego.

Według raportu realizacja zaleceń jest kluczowa, aby CPK mogło powstać w terminie i zgodnie z założeniami. Obecny zarząd zapewnia, że wszystkie wytyczne zostały już wdrożone lub są w trakcie realizacji.

Przeczytaj także: Inwestycje CPK. Ponad 5 mld zł, 175 kontraktów