Droga ekspresowa S19. Tunel i maszyna TBM

Tunel będzie miał 2255 m długości i dwie równoległe nawy połączone 15 przejściami poprzecznymi i przejazdem awaryjnym. W każdej z nich zaplanowano dwa pasy ruchu, pas awaryjny i systemy bezpieczeństwa. Technologia, know-how i TBM dostarczyła firma Acciona Construccion, współpracująca przy projekcie z Mostostalem Warszawa.

Elementy obudowy tunelu produkowano na miejscu, w specjalnej hali prefabrykacji w Lutoryżu, gdzie docelowo powstanie MOP. Tam, przy użyciu linii technologicznej i czterech suwnic (największa 60 ton), wytwarzano żelbetowe segmenty ważące do 14 ton. Każdy pierścień tunelu składa się z 10 elementów; do wykonania jednej nawy potrzeba ich 1100.

TBM Karpatka ma 114 m długości, 15 m średnicy i masę 4400 ton. Napędzana 12 silnikami po 1 MW, drąży tunel za pomocą 400-tonowej głowicy skrawającej uzbrojonej w 471 narzędzi. Maszyna pracowała miejscami na głębokości ponad 100 m. Podczas drążenia pierwszej nawy wydobyto ok. 950 tys. ton urobku, zużyto 23 tys. MWh energii i ułożono ponad 11 tys. elementów obudowy. Na każdej zmianie pracowało średnio 55 osób.

Droga ekspresowa S19. Trudności na budowie

Realizacja prac okazała się trudniejsza niż zakładano. Problemy techniczne i skomplikowane warunki geologiczno-hydrologiczne wydłużyły czas drążenia. Dodatkowym wyzwaniem było wykrycie metanu w lipcu 2023 r., co wymusiło doposażenie TBM w systemy detekcji i wentylacji oraz opracowanie specjalnych procedur bezpieczeństwa. Choć metan pojawiał się podczas drążenia, przerwy były krótkie dzięki zastosowanym zabezpieczeniom.

Tunel po przebiciu. Fot. GDDKiA

Po zakończeniu pierwszej nawy rozpocznie się obrót maszyny – operacja potrwa ok. trzech miesięcy i będzie realizowana z użyciem specjalnego airmovera (rodzaj poduszkowca). Wykonawca przeprowadzi także serwis TBM i kolejne modyfikacje. W wydrążonej nawie powstanie teraz płyta podjezdniowa oraz konstrukcja jezdni.

Droga ekspresowa S19. Roboty planowane do stycznia 2028 r.

Roboty budowlane trwają od kwietnia 2022 r., a zakończenie inwestycji – determinowane budową tunelu – planowane jest na styczeń 2028 r. Odcinek liczy 10,3 km i obejmuje m.in. 2,3-kilometrowy tunel, sześć estakad, dwa wiadukty nad S19, przejazd nad linią kolejową oraz trzy przejścia dla zwierząt. Powstanie także pierwsze w regionie Centrum Zarządzania Tunelem, MOP Lutoryż oraz dwa lądowiska LPR. Aktualne zaawansowanie prac sięga około 57%.

Via Carpatia

S19 jest częścią międzynarodowego szlaku Via Carpatia, kluczowego korytarza północ–południe. Na Podkarpaciu trasa będzie miała 169 km: 81,8 km już oddano, a 84,5 km jest w realizacji lub na etapie uzyskiwania decyzji ZRID. Odcinek Rzeszów Południe–Babica jest jednym z najważniejszych i najbardziej wymagających elementów całej trasy.

Przeczytaj także: Warszawa. Czwarta linia metra będzie najdłuższa i w pełni automatyczna