Artykuły

W życiu zawodowym Tomasz Piekart z firmy ELSE jest związany z branżą wodno-kanalizacyjną. Po godzinach również pozostaje blisko wody – uprawia kitesurfing i surfing, a wiele swoich podróży planuje według prognoz wiatru i fal. Opowiada o pasji, która narodziła się z dzieciństwa spędzonego nad Bałtykiem, uczy cierpliwości i szacunku do żywiołu, a zarazem pozwala lepiej docenić znaczenie infrastruktury chroniącej jeden z najcenniejszych zasobów naszej planety.

Z tekstu dowiesz się: czym różni się ocena ryzyka w obszarze zasilania ujęcia od oceny ryzyka w systemie zaopatrzenia w wodę, dlaczego wyniki pierwszej oceny są istotne dla przygotowania drugiej, co przedsiębiorstwa wodociągowe muszą zrobić do 31 grudnia 2026 r., a co do 30 czerwca 2028 r.

Z tekstu dowiesz się: dlaczego analiza porównawcza kosztorysu konkurencji może nie wystarczyć do zakwestionowania rażąco niskiej ceny, jakie dokumenty i wyjaśnienia stanowią punkt odniesienia przy ocenie ceny oferty, dlaczego wykonawca nie może narzucać konkurencji własnej metodologii kalkulacji ceny.

Z tekstu dowiesz się: czym różnią się rury PE 100-RC typu 1, 2 i 3, jakie zadania pełnią ścianka ciśnieniowa, warstwa wskaźnikowa i dodatkowy płaszcz, jak ryzyko montażowe, jakość połączeń i warunki eksploatacji wpływają na dobór przewodu.

Z tekstu dowiesz się: jak analiza danych wejściowych wpływa na bezpieczeństwo i wykonalność przewiertu HDD, jak rozpoznanie geologiczne pozwala ograniczyć ryzyko problemów podczas wiercenia i instalacji rurociągu, dlaczego trajektoria otworu musi być projektowana z uwzględnieniem parametrów rury PE.

Z tekstu dowiesz się: na czym polegało wykonanie 1108-metrowego mikrotunelu dla terminala FSRU, jakie rozwiązania technologiczne zastosowano podczas drążenia i przeciskania rur, jak inwestycja wpisuje się w rozwój bezwykopowych przejść morze–ląd w Polsce.

O roli technologii bezwykopowych w dostosowywaniu bydgoskiej kanalizacji do zmian klimatu, realizacji koncepcji „miasta gąbki”, automatyzacji i robotyzacji oraz planowanych inwestycjach rozmawiamy z Jakubem Wysockim ze spółki Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Bydgoszczy. Rozmowa odbyła się podczas XXIV Międzynarodowej Konferencji, Wystawy i Pokazów Technologii „INŻYNIERIA Bezwykopowa”, w trakcie której nasz rozmówca wystąpił z referatem.

Z tekstu dowiesz się: jakie możliwości dla firm projektowych, wykonawczych i technologicznych tworzy dostosowywanie sieci kanalizacyjnych do skutków zmian klimatu, dlaczego technologie bezwykopowe stały się kluczowe przy budowie wielkośrednicowych kolektorów i modernizacji sieci; jak diagnostyka, planowe czyszczenie, monitoring oraz współpraca miejskich jednostek wpływają na niezawodność i pełne wykorzystanie istniejącej infrastruktury.

Z tekstu dowiesz się: dlaczego w jednym pojeździe połączono zestawy LedRig i SpeedyLight+, jaki zakres prac ma obsługiwać konfiguracja przygotowana dla MPWiK, w jaki sposób Rafnar rozwija ofertę od dostaw urządzeń do kompletnych wdrożeń.

Z tekstu dowiesz się: dlaczego renowacja ponad 160-letniego Northern Outfall Sewer należała do jednych z najbardziej wymagających projektów bezwykopowych w Londynie, jak spółka Blejkan we współpracy z innymi polskimi i zagranicznymi firmami zaprojektowała wzmocnienie kolektora z wykorzystaniem indywidualnie projektowanych modułów fGRP produkcji MARPLAST sp. z o.o., jaką rolę w realizacji tej prestiżowej inwestycji odegrały polskie firmy – od projektowania po produkcję i dostawę modułów.

Z tekstu dowiesz się: w jakich warunkach technologia Mido może stanowić rozwiązanie dla całkowicie niedrożnych przewodów, jak przebiegała bezwykopowa wymiana drenażu na terenie elektrowni, dlaczego tę metodę zastosowano przy modernizacji kanalizacji deszczowej pod torowiskiem w Gdańsku.

Co słychać u inwestorów?

Tomaszu Bańczyku, prezesie zarządu/dyrektorze ds. handlowych w GGT Solutions S.A.

W branży HDD od zawsze istniała różnica interesów pomiędzy stronami procesu inwestycyjnego. Inwestor chce mieć projekt zrealizowany na czas i zapłacić za niego jak najmniej. Generalny wykonawca dąży do zrealizowania kontraktu z możliwie wysoką marżą. Firma wiertnicza chce otrzymać wynagrodzenie adekwatne do rzeczywistego ryzyka. Projektant chce – choć nie zawsze potrafi – zaproponować rozwiązanie technicznie poprawne i możliwe do wykonania. Na pierwszy rzut oka interesy te są różne i trudne do pogodzenia. W rzeczywistości wszyscy potrzebują dokładnie tego samego: sukcesu technicznego i finansowego.

I znowu, jak w poprzednich latach, z letniego, wakacyjnego „dolce far niente” (słodkiego nicnierobienia) wyrwał mnie brutalny telefon mojego ulubionego redaktora naczelnego. Tak, tak – pamiętam, uprzedziłem pytanie o termin dostarczenia kolejnego (sześćdziesiątego trzeciego już) felietonu.

Spory przy inwestycjach bezwykopowych najczęściej wynikają z nieprzewidzianych warunków podpowierzchniowych, niejasnego podziału ryzyk, problemów z waloryzacją, odbiorami, karami umownymi czy rozliczaniem robót dodatkowych. O tym, jak skutecznie ograniczać liczbę konfliktów, dlaczego mediacja często okazuje się lepszym rozwiązaniem niż wieloletni proces sądowy oraz dlaczego zamawiający powinni prowadzić dialog z rynkiem, mówi Tomasz Latawiec – prezes zarządu Stowarzyszenia Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców (SIDiR), mediator, konsultant, ekspert i biegły sądowy. Rozmawialiśmy podczas XXIV Międzynarodowej Konferencji, Wystawy i Pokazów Technologii „INŻYNIERIA Bezwykopowa”, gdzie współprowadził warsztaty prawne pt. „Dobre praktyki w umowach na realizację inwestycji bezwykopowych – pierwszy krok do unikania sporów”.

Automatyzacja, robotyzacja i sztuczna inteligencja coraz wyraźniej zmieniają sposób projektowania, budowy, modernizacji oraz utrzymania infrastruktury. Technologie bezwykopowe, które już dziś należą do najbardziej innowacyjnych obszarów budownictwa, mogą stać się jednym z głównych beneficjentów tej transformacji. O kierunkach rozwoju branży, doświadczeniach ze Stanów Zjednoczonych oraz roli nowych technologii rozmawiamy z prof. Mirosławem J. Skibniewskim z University of Maryland (USA), który podczas Konferencji INŻYNIERIA Bezwykopowa w Tomaszowicach wygłosił referat „Automatyzacja i robotyzacja w budownictwie i infrastrukturze podziemnej”.

Firma TRANS-SKŁAD otrzymała nagrodę TYTAN 2026 w kategorii Mały projekt bezwykopowy podczas Konferencji INŻYNIERIA Bezwykopowa 2026. Wyróżnienie przyznano za realizację 140-metrowego przewiertu HDD w litej skale na terenie Krosna. Prace przeprowadzono kompaktowym zestawem wiertniczym, a zadanie zakończono instalacją trzech rur DN200.

Z tekstu dowiesz się: na jakim etapie są przygotowania Krakowa do budowy metra, dlaczego kluczowe znaczenie mają konsultacje rynkowe, badania geologiczne i wsparcie ekspertów, z jakich doświadczeń innych miast może korzystać Kraków przy planowaniu podziemnego systemu transportu.

Kraków przygotowuje się do realizacji jednej z największych inwestycji infrastrukturalnych w swojej historii. Choć pierwsze pociągi pojadą dopiero za kilka lat, wiele kluczowych decyzji powinno zapaść już dziś. O tym, jakie doświadczenia z budowy autonomicznych systemów metra mogą wykorzystać polskie miasta, jakie błędy najczęściej popełniają inwestorzy i dlaczego najważniejszym elementem całego przedsięwzięcia jest dobrze zaplanowana integracja systemów, rozmawiamy z Tomaszem Rochowiakiem, dyrektorem ds. sprzedaży i marketingu oraz prokurentem spółki Hitachi Rail Polska.

Z tekstu dowiesz się: dlaczego w projekcie „Podłęże–Piekiełko” tunele są warunkiem uzyskania zakładanych parametrów nowej linii, jak przebiegały prace TBM „Jadwiga” i TBM „Kinga” pod Pisarzową, które fragmenty trasy są już objęte kontraktami, a które pozostają na etapie przetargu.

Z tekstu dowiesz się: dlaczego budowa tunelu pod Odrą będzie wyzwaniem nie tylko dla wykonawcy robót, lecz dla całego rynku tunelowego, jakie znaczenie dla powodzenia inwestycji będą miały geotechnika, monitoring oraz zabezpieczenie infrastruktury przemysłowej, dlaczego po zakończeniu drążenia kluczową rolę przejmą dostawcy wyposażenia, systemów bezpieczeństwa, automatyki i firmy odpowiedzialne za późniejsze utrzymanie tunelu.

Prezentujemy wybrane projekty tunelowe z Polski

Z tekstu dowiesz się: dlaczego budowa nowego mostu w Kostrzynie nad Odrą była ważna nie tylko komunikacyjnie, ale także dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, czym wyróżnia się konstrukcja typu extradosed i dlaczego właśnie takie rozwiązanie zastosowano nad Wartą, z jakimi wyzwaniami technicznymi, hydrologicznymi i środowiskowymi musieli zmierzyć się wykonawcy.

Najdłuższe mosty świata osiągają dziś po kilkadziesiąt kilometrów i są symbolami ambicji technologicznych współczesnej inżynierii. Choć w Polsce nie budowano przepraw o tak spektakularnych rozmiarach, nie oznacza to, że rodzime mostownictwo nie ma powodów do dumy. Przeciwnie – jego historia obfituje w rozwiązania pionierskie, obiekty wyjątkowe i postaci, które trwale zapisały się w dziejach inżynierii.

Prezentujemy wybrane projekty mostowe z kraju

Z tekstu dowiesz się: jaki jest najważniejszy obiekt na trasie, jak budowano drogę Via Baltica w Polsce, z jakimi wyzwaniami się mierzono, jaki jest stan prac w państwach bałtyckich.

Z tekstu dowiesz się: jakie technologie materiałowe pozwalają skrócić czas realizacji inwestycji drogowych w miastach, bez obniżania trwałości nawierzchni, dlaczego recykling nawierzchni i prefabrykacja coraz częściej stają się kluczowe dla sprawnej logistyki robót, w jaki sposób etapowanie, organizacja prac i ograniczenie poprawek realnie wpływają na tempo budowy oraz skalę utrudnień dla mieszkańców.

Prezentujemy wybrane projekty drogowe z Polski

Z tekstu dowiesz się: kiedy kolumny żwirowe (KSS) stanowią optymalne rozwiązanie wzmacniania podłoża gruntowego, jakie korzyści techniczne, ekonomiczne i środowiskowe wynikają z zastosowania tej technologii, dlaczego kolumny żwirowe coraz częściej zastępują pełną wymianę gruntu i tradycyjne fundamentowanie palowe.

Z tekstu dowiesz się: z jakimi wyzwaniami mierzy się geotechnika, jakie możliwości mają nowoczesne maszyny, o innowacjach i kierunkach rozwoju branży.

Prezentujemy wybrane projekty geoinżynieryjne z kraju

W kolejnej odsłonie naszego cyklu „Dzieje się w Polsce” sprawdzamy, jakie projekty są prowadzone lub planowane w woj. lubelskim. Pod lupę bierzemy największych publicznych zamawiających, w tym także samorządy.

V Kongres Geoinżynieria i Budownictwo Podziemne po raz kolejny stał się miejscem spotkania przedstawicieli świata nauki, inwestorów, projektantów, wykonawców oraz dostawców technologii – wydarzeniem, którego nie powinno zabraknąć w kalendarzu osób związanych z geoinżynierią i budownictwem podziemnym.

Szanowni Państwo, od dłuższego czasu branża infrastrukturalna czekała na wyraźny sygnał ożywienia. Dziś można już powiedzieć, że taki sygnał nadszedł. Co ważne, widać go nie tylko w liczbie ogłaszanych inwestycji i przetargów, ale także w nastrojach panujących na rynku. Jeszcze niedawno wiele rozmów koncentrowało się wokół niepewności, opóźnień i oczekiwania na decyzje. Dziś coraz częściej słyszymy o przygotowaniach do realizacji nowych przedsięwzięć, wyzwaniach wykonawczych i potrzebie szybkiego wdrażania sprawdzonych rozwiązań. To wyraźna zmiana w porównaniu z sytuacją z ostatnich lat.

Miłość do starych samochodów zaczęła się od Skody S100 i pierwszych lekcji jazdy z dziadkiem. Dziś Tomasz Goździor, prezes POliner sp. z o.o., ma kolekcję aut z dawnego bloku wschodniego, którymi nie tylko jeździ na co dzień, ale też przemierza Europę podczas rajdów Złombol. W rozmowie z „Inżynierią Bezwykopową” opowiada o motoryzacyjnej pasji, sentymencie do prostych konstrukcji, dalekich wyprawach starymi autami i o tym, dlaczego największą wartością tego hobby są ludzie.

Z tekstu dowiesz się: kiedy spółka komunalna nie jest przedsiębiorcą, dlaczego odpłatność nie oznacza jeszcze działalności zarobkowej, jakie skutki może mieć wyrok NSA dla branży wod-kan.

Z tekstu dowiesz się: kiedy odmowa odbioru jest uzasadniona, jakie postanowienia umowne mogą przekraczać granice swobody umów, co powinien rozważyć wykonawca w przypadku braku zmiany SWZ.

Z tekstu dowiesz się: jak znacząco nowe przepisy zmienią sposób prowadzenia sporów budowlanych, co wynika z nowych regulacji w zakresie dobrowolności mediacji i jakie konsekwencje finansowe grożą za odmowę udziału w niej, dlaczego mediacja w sporach budowlanych może przyspieszyć rozstrzyganie konfliktów i odciążyć sądy, jednocześnie obniżając koszty postępowań.

Z tekstu dowiesz się: co sprawiło, że polietylen umożliwił dynamiczny rozwój HDD i całej branży instalacyjnej, jaki udział w instalacjach realizowanych metodą HDD mają na świecie rury HDPE, który parametr jest kluczowy w procesie przetwarzania oraz na etapie zgrzewania rur.

Relacje pomiędzy uczestnikami procesu inwestycyjnego, podział ryzyk, znaczenie dokumentacji geologicznej oraz wpływ regulacji na rozwój rynku – o tych zagadnieniach rozmawiamy z Tomaszem Bańczykiem, prezesem zarządu GGT Solutions S.A., który wygłosił referat i wziął udział w panelu dyskusyjnym podczas III Konferencji Bezwykopowa Budowa.

Trzecie pokolenie w firmie to moment przełomowy – z jednej strony odpowiedzialność za ponad 50 lat doświadczenia, z drugiej konieczność wyznaczania nowych kierunków rozwoju. W przypadku TERRA oznacza to wyraźne postawienie na innowacyjność, elektryfikację i cyfryzację maszyn dla technologii bezwykopowych. O tym, jak łączyć dziedzictwo z przyszłością i odpowiadać na rosnące wymagania rynku, mówi Benjamin Jenne, CEO TERRA Trenchless Technologies.

Z tekstu dowiesz się: jakie uszkodzenia powłok antykorozyjnych mogą występować podczas bezwykopowych instalacji rur, jak analizowano nietypowe przypadki uszkodzeń izolacji na budowie gazociągu DN300, jakie znaczenie dla jakości inwestycji ma transparentność procesu i kontrola wykonania.

Firma Ziembud zdecydowała się na inwestycję w nową wiertnicę HDD Ditch Witch JT120. O powodach zakupu maszyny, rosnących wymaganiach rynku przewiertów, kryteriach wyboru sprzętu oraz znaczeniu zaplecza serwisowego rozmawiamy z Przemysławem Baumgart z firmy Ziembud oraz Tomaszem Gądkiem z JL Maskiner.

Transformacja energetyczna, rozwój centrów danych i rosnąca skala inwestycji infrastrukturalnych wyraźnie napędzają rynek przewiertów HDD w Europie. Jednocześnie branża mierzy się z niedoborem wykwalifikowanych kadr i rosnącą złożonością projektów. O aktualnych trendach, wyzwaniach oraz roli nowych technologii, przy okazji wydarzenia Ditch Witch w Barcelonie, rozmawialiśmy z Tuckerem Dotsonem, Senior Director of Sales w Ditch Witch.

Sprawa z Bielska-Białej jako punkt wyjścia do branżowej dyskusji

Z tekstu dowiesz się: jaką rolę pełni styren w żywicach stosowanych w technologii CIPP, w jaki sposób zawartość resztkowego styrenu wpływa na ocenę jakości wykładzin, jakie znaczenie mają parametry utwardzania dla właściwości końcowych materiału.

Z tekstu dowiesz się: jak wyglądała organizacja i logistyka realizacji renowacyjnej prowadzonej przez BLEJKAN w Finlandii, z jakimi problemami technicznymi musiał zmierzyć się wykonawca podczas prac w Tampere, co realizacja w Finlandii mówi o rosnącej pozycji firmy na europejskim rynku technologii bezwykopowych.

Rosnące koszty, ograniczenia taryfowe i nowe obowiązki regulacyjne stawiają sektor wodociągowy przed poważnymi wyzwaniami. Jednocześnie spółki coraz śmielej sięgają po innowacyjne rozwiązania – od technologii bezwykopowych po projekty wpisujące się w gospodarkę obiegu zamkniętego. Jednym z nich jest Blue Bridge – koncepcja odzysku wody ze ścieków i jej wykorzystania w przemyśle, która może wyznaczać nowe kierunki dla całej branży. O inwestycjach, wyzwaniach i przyszłości rozmawiamy z Andrzejem Wiśniewskim, prezesem Wodociągów Płockich sp. z o.o.

dr. hab. inż. Janie Dariuszu Ziai, prof. Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie

Podobno Benjamin Franklin powiedział: „Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki”. Jednak coraz częściej przekonuję się, że także pewne i nieuchronne są zmiany. Szczególnie w dzisiejszym świecie następują one coraz szybciej i częściej. Dla mnie największą zmianą było przejście na emeryturę. Jakoś wcześniej w ogóle nie brałem tego pod uwagę, a jednak ta zmiana nastąpiła. Okazało się, że da się z tym żyć. O zmianach, jakie zaszły ostatnio w polityce i gospodarce, aż strach wspominać. Jak przystało na prawdziwego emeryta, jestem wprawdzie w firmie codziennie, ale nie w pełnym wymiarze godzin (takie moje zbójeckie prawo). Dzisiaj jednak trafiłem na ciekawy przejaw życia.

Wiercenia HDD przez lata uchodziły za dziedzinę sztuki inżynierskiej, w której praktyka firmy, kierownika robót, wiertacza decydują o sukcesie. Dzisiaj, przy otworach o długości przekraczającej 2000 m i średnicach rurociągów powyżej 1000 mm, intuicja i doświadczenie własne przestają wystarczać. Niezbędnym staje się wsparcie zarządzania metodami statystycznymi, które okazują się kluczowe dla optymalizacji kosztów, czasu oraz zapewnienia wymaganej jakości. Pozwalają one na analizę danych historycznych, ocenę ryzyka oraz kontrolę procesu w czasie rzeczywistym.

Przedstawiamy wybrane projekty tunelowe i mikrotunelowe ze świata

Szanowni Państwo, na początku chciałbym złożyć serdeczne gratulacje Wodociągom Miasta Krakowa z okazji 125-lecia działalności. Miałem przyjemność uczestniczyć w uroczystej gali jubileuszowej i w imieniu naszego środowiska przekazać wyrazy uznania dla jednej z najbardziej aktywnych i konsekwentnie rozwijających się spółek wodociągowych w Polsce. Wodociągi Miasta Krakowa od lat pokazują, jak łączyć nowoczesne podejście do inwestycji z odpowiedzialnością za infrastrukturę i mieszkańców.

Z tekstu dowiesz się: jak budowane są tunele pod przełęczą Brenner, do kiedy potrwają prace, jakie znaczenie ma inwestycja dla transportu europejskiego.

Na początku marca 2026 roku Miasto Świnoujście poinformowało o zawarciu ugody z generalnym wykonawcą tunelu pod Świną, zamykając tym samym ważny rozdział realizacji jednej z najbardziej spektakularnych inwestycji infrastrukturalnych w Polsce. O kulisach negocjacji, zarządzaniu złożonymi wyzwaniami kontraktowymi, doświadczeniach eksploatacyjnych oraz wnioskach płynących z realizacji tej wyjątkowej inwestycji opowiada Barbara Michalska, była Zastępca Prezydenta Świnoujścia odpowiedzialna za ten projekt.

Od warszawskiego metra, przez tunel pod Świną, po drogi oraz górskie odcinki kolejowe – ścieżka rozwoju w Polsce firmy Gülermak pokazuje, jak konsekwentnie buduje się silną pozycję na wymagającym rynku infrastrukturalnym. Bülent Özdemir, prezes Gülermak S.A., opowiada o kontraktach, które zmieniają mapę komunikacyjną kraju, oraz o tym, dlaczego o sukcesie firmy decydują dziś nie tylko technologia i skala, ale również ludzie, kompetencje i lokalne zakorzenienie.

Z tekstu dowiesz się: o tym, jak działa detekcja radarowa, do czego służy radar skanujący 360° na drogach i w tunelach, o projektach wdrożonych.

Z tekstu dowiesz się: jakie systemy tworzą realny „kręgosłup” bezpieczeństwa tunelu i jak wygląda ich współdziałanie w scenariuszach awaryjnych, jak w praktyce działa tunel jako obiekt nadzorowany 24/7, jakie znaczenie ma rola operatorów centrum zarządzania, dlaczego redundancja zasilania, łączności i sterowania jest warunkiem niezawodności tunelu w całym cyklu życia.

Prezentujemy wybrane projekty tunelowe z kraju i ze świata

Z tekstu dowiesz się: czym jest Trasa Zamkowa w Szczecinie, jak przebiega jej modernizacja, jakie ma znaczenie dla miasta.

Z tekstu dowiesz się: w jaki sposób podzielono most, jakie inne zadania obejmuje inwestycja, jakie korzyści przyniesie miastu.

Z tekstu dowiesz się: jak budowano przeprawę nad Wartą, o konstrukcji mostu tymczasowego, jakie problemy sprawiała stara konstrukcja.

Prezentujemy wybrane projekty mostowe z Polski

Z tekstu dowiesz się: gdzie powstanie nowy węzeł Dobrzyniewo Północ na trasie S19, jaki jest postęp budowy odcinka Krynice–Dobrzyniewo–Białystok Zachód, jakie są plany budowy węzła Żurobice na odcinku S19 Malewice–Chlebczyn.

Prezentujemy wybrane projekty drogowe z kraju

Z tekstu dowiesz się: jak przebiega budowa pływającego terminalu LNG, jakie znaczenie ma ta inwestycja, o szansach na rozbudowę obiektu.

Z tekstu dowiesz się: z czego wynika konieczność przeprowadzenia dodatkowych analiz na terenach objętych wpływami dawnych kopalń, co objęło postępowanie i jakie dane muszą zostać zebrane, aby możliwe było ogłoszenie przetargu na budowę S11, jakie znaczenie nowa trasa będzie miała dla komunikacji w północnej części województwa śląskiego i całego układu transportowego kraju.

Z tekstu dowiesz się: czym charakteryzuje się technologia konsolidacji i wzmacniania podłoża gruntowego z wykorzystaniem iniekcji materiałami poliuretanowymi o wysokich końcowych parametrach mechanicznych, jakie są główne obszary zastosowań tej metody, jakie właściwości mają lite materiały poliuretanowe o zerowym lub bardzo niskim stopniu spienienia, stosowane do poprawy parametrów wytrzymałościowych podłoża.

Z tekstu dowiesz się: jak współpracują obiekt inżynierski i wysoki nasyp, jak skutecznie ograniczyć osiadania przy użyciu DSM, jak kontrola umożliwia bezpieczną optymalizację.