Inżynieria Bezwykopowa 2/2018 [70]

Nareszcie! Gdyby branża mogła mówić, byłoby to w tym roku z pewnością najczęściej wymawiane słowo. Powód jest prosty: w końcu niedawno odblokowano kolejną pulę środków unijnych. Wraz z pojawieniem się funduszy wystartowały „zamrożone” projekty, pojawiły się nowe zamówienia, a przedsiębiorstwa realizujące prace z wykorzystaniem technologii bezwykopowych mogą zabiegać o kolejne kontrakty, których obecnie nie brakuje.

Andrzeju Idziku, prezesie zarządu Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych ABIKORP sp. z o.o.

Internet of Things (IoT) czyli internet rzeczy. To pojęcie robi w ostatnich latach olbrzymią karierę na całym świecie. Podobno zostało użyte po raz pierwszy w roku 1999, czyli w skali historia świata całkiem niedawno. Z drugiej strony, ludzie, którzy wtedy się urodzili, dziś są już pełnoletni, a internet rzeczy jest dla nich czymś oczywistym.

Przedstawiamy wybrane projekty tunelowe i mikrotunelowe z całego świata.

Na Targach IFAT 2018 w Monachium odbył się premierowy pokaz wyjątkowego pojazdu ciśnieniowego firmy Kroll Hellmers. Samochód, który powstał na bazie podwozia Mercedes Benz, w swojej ofercie posiada spółka Sezam Instal. Wyposażony w sześć unikatowych rozwiązań pojazd w Polsce można było obejrzeć w trakcie bydgoskich Targów WOD-KAN w dniach 5–7 czerwca br.

Rozmowa z Markiem Gromadą, wiceprezesem BLEJKAN S.A.

Wraz z upływem czasu rozwijają się technologie, a co za tym idzie, również oprogramowanie komputerowe nieodzowne dla współczesnych maszyn i urządzeń. Producenci oprogramowania, chcąc nadążyć za rozwojem sprzętu, na bieżąco modyfikują software bądź dostarczają na rynek nowe produkty. Tak samo dzieje się w dziedzinie inspekcji kanalizacji, a wybór z szerokiej oferty rynkowej nie jest łatwy.

Rozmowa z Edytą Zalewską, dyrektor sprzedaży firmy Uponor Infra sp. z o.o.

Projekty renowacyjne obejmujące przewody ciśnieniowe zdobywają na świecie coraz większy udział w rynku CIPP (ang. Cured In Place Pipe). M.in. dlatego w 2018 r. zostanie opublikowany nowy standard odnoszący się do renowacji przewodów ciśnieniowych z wykorzystaniem tej metody. Niniejszy artykuł dotyczy zachowania zmęczeniowego w tych przewodach w warunkach dynamicznego obciążenia.

Rozmowa z Łukaszem Rybackim, prezesem Terlan sp. z o.o.

W wyniku zaawansowanej korozji siarczanowej, która zniszczyła betonowe kanały ogólnospławne sieci kanalizacyjnej zlokalizowanej w tzw. paśmie pruszkowskim, woda gruntowa dostawała się do wnętrza przewodów, a ścieki przedostawały się do gruntu. Pojawiła się więc konieczność przeprowadzenia renowacji przewodów. Do prac wybrano technologie bezwykopowe, w tym metodę reliningu z zastosowaniem modułów GRP na odcinku blisko 2 km.

Gdynia sukcesywnie i konsekwentnie modernizuje swoją gospodarkę wodno-ściekową. Wśród ostatnich inwestycji lokalnego przedsiębiorstwa wod-kan znalazł się nietypowy projekt renowacyjny. W procesie przywracania właściwości użytkowych ciśnieniowego kolektora sanitarnego DN500 wykorzystano metodę, której w takiej skali nikt w Polsce poza firmą Terkan Polska dotychczas nie stosował.

Wodociągi Kościańskie kontynuują projekt renowacji kanalizacji sanitarnej. Kolejny etap prac objął aż 12 ulic w całym mieście i okazał się dla wykonawcy nie lada wyzwaniem.

Nieustający proces zabudowy, jaki towarzyszy rozwojowi polskich miast, spowodował, że wiele firm angażujących się w budowę i renowację sieci wodociągowych oraz kanalizacyjnych zwróciło się w kierunku metod najmniej inwazyjnych, redukujących do minimum wszelkiego typu utrudnienia w rejonie placu budowy. Do ich grona wciąż dołączają nowi gracze. Rozszerzając swoją ofertę o technologie bezwykopowe, mogą liczyć nie tylko na nowe kontrakty, ale także na dynamiczny rozwój.

Technologia mikrotunelowania została opracowana w latach 70. XX w. m.in. po to, by sieci podziemne można było budować nawet na terenach mocno zurbanizowanych czy przeprowadzać je pod różnego typu przeszkodami terenowymi. W Polsce zadebiutowała w 1997 r., kiedy to pierwsze tego typu prace wykonano w Toruniu na potrzeby budowy sieci kanalizacyjnej. Dziś jest to jedna z najpopularniejszych w naszym kraju bezwykopowych technik wykorzystywanych do budowy podziemnej infrastruktury.

W 2017 r. w rejonie warszawskiego Pałacu Kultury i Nauki (PKiN) zostało zrealizowane zadanie polegające m.in. na budowie kolektora kanalizacji ogólnospławnej, przełączeniu przewodów ściekowych z terenu Placu Defilad od strony ul. Marszałkowskiej i budynku PKiN oraz likwidacji istniejących sieci kanalizacyjnych kolidujących z przyszłą zabudową Placu Miejskiego. Najistotniejszym elementem tego przedsięwzięcia była budowa kolektora w zakresie średnic od DN1200 do DN1400 metodą mikrotunelowania.

Na potrzeby budowy gazociągu Trans Adriatic Pipeline (TAP) na terytorium Grecji polska firma PPI CHROBOK S.A. wykonała dwa przekroczenia bezwykopowe w technologii Direct Pipe (DP). Wiercenia przebiegały w trudnych warunkach geologicznych, a ich realizacja innymi metodami bezwykopowymi została zakwestionowana. Projekt zakończył się sukcesem dzięki niestandardowemu podejściu do realizacji wierceń

Rok 2018 jest rokiem jubileuszowym dla poznańskiej firmy WUPRINŻ S.A ., która obecnie zajmuje się m.in. budową i renowacją sieci oraz obiektów wod.-kan., w  tym przy użyciu metod bezwykopowych, budową stacji uzdatniania wody i oczyszczalni ścieków oraz działalnością deweloperską

Zapewnienie dostaw wody pitnej na wyspie Texel w Holandii wymagało budowy rurociągu łączącego wyspę ze stałym lądem. Wykorzystywany wcześniej wodociąg był na tyle wyeksploatowany, że jego naprawy okazywały się nieskuteczne. Podjęta została więc decyzja o utworzeniu nowego połączenia z zastosowaniem technologii HDD. Przedsięwzięcie było bardzo wymagające, a jego realizację należało poprzedzić szczegółowymi badaniami geotechnicznymi dla długich horyzontalnych wierceń kierunkowych

Co łączy tereny nad Kanałem Żerańskim z gęstą zabudową centrum Warszawy? W obu tych lokalizacjach prowadzenie prac budowlanych jest niezwykle skomplikowane. Trudne warunki geologiczne i konieczność pokonania przeszkód naturalnych oraz tych wynikających z urbanizacji terenów, wymuszają na wykonawcach zaplanowanie robót w taki sposób, by powodzeniu przedsięwzięcia nie przeszkodziły żadne ograniczenia pojawiające się na placu budowy. Jednym ze sposobów na zwiększenie szansy na szybką i sprawną realizację projektu w tak trudnych warunkach jest bezwykopowa realizacja prac oraz dobór sprawdzonych maszyn i materiałów

W technologii HDD, w przypadku dużych średnic, powiedzmy powyżej 500 mm, azymutalne zmiany kierunku wiercenia należą do rzadkości. Zupełnie inaczej sprawy się mają w przypadku mniejszych średnic. Tu projektanci wykazują się większą finezją i potrafią zaprojektować przewierty niewykonalne z racji możliwości technicznych wiertnicy, jak i fizycznych instalowanej rury

Budowa blisko 72-kilometrowego gazociągu DN700 relacji Hermanowice–Strachocina wymagała wykonania blisko 40 przekroczeń przeszkód terenowych z wykorzystaniem technologii bezwykopowych. Jednym z nich było przejście pod rzeką San, w ramach którego sekcję gazociągu o długości 979 m zainstalowano w technologii HDD. Prace wiertnicze były realizowane w trudnych warunkach geologicznych fliszu karpackiego.

Dynamiczny rozwój nauki i techniki w drugiej połowie XX w. wpłynął na wszystkie dziedziny ludzkiej aktywności. Rozwinęły się nowe technologie, a wraz z nimi powstały nowe zawody. Jedną z tych „nowo narodzonych” była technologia bezwykopowa. Powstała w odpowiedzi na zapotrzebowanie branży budowlanej i stała się pomocna przy budowie lokalnych sieci infrastruktury podziemnej. Gwałtowny rozwój w tej dziedzinie stworzył z niej niezależną branżę, mającą dziś bezpośredni udział i wpływ na rozwój każdej gałęzi przemysłu i gospodarki.

Wbrew pozorom, wybór bentonitu nie jest sprawą prostą, a zastosowanie nieodpowiedniego produktu powoduje wiele problemów zarówno ze sprzętem wiertniczym, jak i z realizacją projektu. Można się jednak przed nimi uchronić, stosując kilka podstawowych zasad wyboru. Jak wybrać bentonit wiertniczy?

Projektowane w ostatnich latach coraz dłuższe odcinki podziemnych rurociągów, transportujących różnego rodzaju media, mobilizują branżę HDD do szukania nowych technologicznych rozwiązań. Płuczka wiertnicza, stosowana dotychczas przy wierceniach długodystansowych (powyżej 3000 m) HDD, jest już jednak niewystarczająca i również wymaga technologicznej innowacji. Podobnie było w przypadku realizacji rekordowego przewiertu HDD o długości 4608 m na terenie ekosystemu Marsdiep (Holandia)

Płyn wiertniczy spełnia jedną z głównych ról w pracach realizowanych z zastosowaniem technologii bezwykopowych. Jego dobór uzależniony jest od przyjętej metody realizacji, warunków gruntowych oraz stopnia trudności projektu.

Roadshow, czyli coroczny pokaz maszyn i urządzeń marki Ditch Witch®, tym razem odbył się w Polsce. Miejscem spotkania w dniu 7 czerwca była podwarszawska miejscowość Stara Iwiczna. Gościem honorowym pokazów był Dennis Wierzbicki, dyrektor generalny firmy Ditch Witch®.

Podczas budowy odcinka kanalizacji sanitarnej w Białym Dunajcu konieczne okazało się zastosowanie rozwiązania bezwykopowego, w tym przypadku przewiertu sterowanego, do pokonania odcinka, na którym znajdowały się inne instalacje i zabudowania. Do prac wiertniczych zmobilizowano maszynę, która spełniała wszystkie warunki niezbędne do pracy w trudnych warunkach górskich.

Podczas budowy gazociągów na obszarach o gęstej zabudowie, przy pokonywaniu przeszkód terenowych lub terenów przyrodniczo cennych, stosowane są zwykle metody bezwykopowe. Spośród tego typu technik najczęściej do realizacji przekroczeń wybierane są: przeciski hydrauliczne, mikrotunelowanie, horyzontalne wiercenia kierunkowe (HDD) oraz technologia Direct Pipe. Bezwykopowa instalacja rurociągów wymaga jednak właściwego ich zabezpieczenia.

47 lat temu zrealizowane zostało pierwsze wiertnicze przekroczenie rzeki Pajaro w okolicach Watsonville w Kalifornii. Do tego celu wykorzystano technikę zbliżoną w swej idei do współczesnego HDD. Zainstalowano wówczas 4-calowy stalowy gazociąg na dystansie 180 m. W krótkim czasie technika HDD na tyle ewoluowała, że zrewolucjonizowała rynek budowy rurociągów tak, iż żadna wcześniejsza ani żadna później wdrożona innowacja w zakresie instalacji przewodów podziemnych nie może się z nią równać

W wyniku ciągłego wzrostu zaludnienia w rejonie Halton (w obszarze metropolii Greater Toronto Area – GTA) w południowym Ontario (Kanada) konieczna okazała się modernizacja sieci kanalizacyjnej. Jednym z głównych punktów programu modernizacji była instalacja kolektora ściekowego Rebecca Trunk Wastewater Main. Realizacja tej inwestycji była nie tylko wielkim krokiem w przyszłość dla regionu, ale też jednym z największych projektów mikrotunelowych w Ameryce Północnej

Miasto West Palm Beach (Floryda, USA) stanowi doskonały przykład tego, w jaki sposób można wykorzystać metody bezwykopowe, aby dobrze służyły lokalnej społeczności. Rozwiązania bezwykopowe pozwalają wykonać konieczną modernizację infrastruktury podziemnej przy jednoczesnej minimalizacji ich negatywnego wpływu na codzienne życie mieszkańców