Inżynieria Bezwykopowa 1/2005 [09]

Dlaczego Wanda nie chciała Niemca? Hmm... A cóż to za pytanie?! Nam, urodzonym po II wojnie światowej i wychowanym na przygodach nieustraszonej załogi czołgu "Rudy", odpowiedź na tak postawione pytanie wydaje się oczywista. Gdy się jednak trochę pomyśli i pogrzebie w pamięci, to można dojść do wniosku, że prosta odpowiedź niesięgająca głęboko w zakres lekcji historii ze szkoły podstawowej, jest chyba jednak zła. Mój serdeczny przyjaciel z poprzedniej firmy LOBBE - najznamienitszy polski śmieciarz wśród śmieciarzy - nieugięcie trzymał się tezy, jakoby go nie chciała, bo był z enerdówka... Zostawmy na boku ten arcyciekawy pogląd i wróćmy do legendy.

Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Bydgoszczy postanowiła rozbudować swój biurowiec mieszczący się przy ul. Toruńskiej. Z tego też powodu powstała potrzeba wzmocnienia kolektora ogólnospławnego o przekroju jajowym 1350/900 mm, którego trasa przebiega pod planowaną inwestycją.

Zrealizowany w październiku ubiegłego roku projekt renowacji wodociągu w Mińsku Mazowieckim pozwoli przybliżyć czytelnikom metodę renowacji za pomocą cienkościennej wykładziny polietylenowej, ciasno osadzanej we wnętrzu odnawianego przewodu. Powinna ona być interesująca chociażby ze względu na atrakcyjnie niską cenę i dużą funkcjonalność. Metodę tę - nazywaną Compact Slimliner - za pośrednictwem swoich licencjobiorców oferuje firma Wavin.

Dlaczego w tytule pojawia się to znane przysłowie? Pewnie dlatego, że jest to uniwersalne stwierdzenie, które sprawdza się w różnych sytuacjach. Także w branży bezwykopowej, w której ja pojawiłem się niedawno - jako kierownik budowy w momencie rozpoczęcia przez Konsorcjum PFEIFFER-UPONOR szczecińskiej przygody.

W pierwszym odcinku z tego cyklu (IB [8] 4/2004) poświęconym czyszczeniu rurociągów wspomnieliśmy, iż do wstępnej oceny geometrii wewnętrznej rurociągu stosuje się proste tłoki mechaniczne z tarczą aluminiową, której stan po zakończeniu przebiegu tłoka wskazuje na obecność lub brak przeszkód wewnętrznych. Jest to stosunkowo nieskomplikowana i niekosztowna metoda weryfikacji przepustowości rurociągu przeznaczonego do inspekcji, jednak jej oczywistą wadą jest fakt, iż nie pozwala na lokalizację ewentualnych zaburzeń geometrii wewnętrznej; nie daje także możliwości dokładniejszego zwymiarowania takich anomalii.

Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjno - Sanitarnych "PRIS" Sp. z o.o. we Wrocławiu wraz z firmą Cleanpipe Polska Sp. z o.o. z Mikołowa w okresie od stycznia do sierpnia 2004 roku na zlecenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. we Wrocławiu wykonało prace związane z cementowaniem magistrali wodociągowej DN 1200 na odcinku od Zakładu Produkcji Wody "Mokry Dwór" do osiedla Książe Małe.

Ogólna zasada budowy przewodu kanalizacyjnego metodą bezwykopową polega na utworzeniu w gruncie przestrzeni pomiędzy dwoma komorami wykonanymi na odpowiednim zagłębieniu, w którą wpychana jest rura o wymaganej średnicy. Siły wciskające są wywierane przez siłowniki hydrauliczne zamontowane w komorze startowej i zapierające się o specjalnie zaprojektowany blok oporowy.

Dokonano prezentacji czynników mających wpływ na trwałość materiałów stosowanych w przewodach wodociągowych, przeprowadzono przegląd technik ich odnowy oraz sformułowano kryteria doboru tych technik. Podano cel i zaproponowano zakres rzeczowy ekspertyz konstrukcyjnych przewodów wodociągowych.

Historia rurociągowego transportu gazu sięga początków XIX wieku, kiedy zaczęto wprowadzać w Londynie gazowe oświetlenie ulic. Do rozprowadzania gazu stosowano wtedy ocynowane rury żeliwne. Żeliwo było podstawowym materiałem do produkcji rur, przeznaczonych do sieci gazowych aż do początku XX wieku. Kolejny etap rozwoju materiałów związany był z wprowazeniem rur stalowych.

Technologia mikrotunelingu należy do najnowocześniejszych, bezwykopowych metod budowy rurociągów podziemnych. Technologia ta wykorzystywana jest przede wszystkim do układania rurociągów i rur osłonowych, które muszą spełniać ostre kryteria dotyczące przebiegu trasy oraz ich nachylenia. Jedno z najbardziej powszechnych zastosowań dotyczy kanalizacji grawitacyjnej, gdzie nie tylko trasa i spadek kanału mają zasadnicze znaczenie, ale także duża głębokość posadowienia rurociągu. Średnice mikrotuneli zaczynają się od 250 mm, a umowną górną granicą jest średnica 4,2 m. Powyżej tej średnicy mówimy już o drążeniu tuneli.

Projekt wiercenia kolektora metodą mikrotunelingu w Warszawie wyjątkowo długo nie mógł doczekać się realizacji. Wreszcie jednak latem zeszłego roku ta potrzebna, proekologiczna inwestycja, przeszła ze stanu oczekiwania w fazę realizacji. Prace rozpoczęły się jednocześnie na wielu odcinkach, przy udziale kilku konsorcjów wykonawczych, zakres bowiem i skala całego zadania jest niewątpliwie gigantyczna jak na warunki krajowe.

Eksploatacja górnicza, naruszając równowagę górotworu, powoduje deformowanie się powierzchni ujawniające się w postaci jej obniżenia, poziomego odkształcenia, nachylenia i zakrzywienia. W Polsce opisane zjawiska mają miejsce przede wszystkim na terenie Śląska, Zagłębia Miedziowego oraz Okręgu Wałbrzyskiego. Dlatego też projektowanie i realizacja inwestycji, w tym rurociągowych, na terenach występowania szkód górniczych wymaga szczególnego potraktowania oraz specjalnych rozwiązań materiałowych.

Pierwszy z cyklu artykułów poświęconych problematyce technologii płynów wiertniczych przedstawia zagadnienia funkcji płynów w kierunkowych przewiertach horyzontalnych w kontekście wykorzystywanych komponentów i stosowanych praktyk wiertniczych.

Wszędzie tam gdzie budowa rurociągu w tradycyjny sposób, czyli wykopem, jest niemożliwa lub wymagałaby znacznych robót inżynieryjnych, technologia horyzontalnego przewiertu sterowanego HDD jest niezastąpiona.

W drugiej połowie ubiegłego roku odbyło się w Szczecinie wiercenie, które zapewne na długo pozostanie w pamięci firm najbardziej w nie zaangażowanych. Projekt obejmował wykonanie 3 równoległych wierceń w celu zainstalowania rurociągów o następujących parametrach: - 325 mb HDPE DN 900x53,3 mm, - 240 mb HDPE DN 110x6,6 mm, - 120 mb HDPE DN 110x6,6 mm.

Inwestor Media Odra Warta Sp. z o.o. buduje i eksploatuje gazociągi w województwie lubuskim. MOW postawiła sobie za cel stworzenie jak najgęstszej, niezależnej od PGNiG infrastruktury gazowej, poprzez którą chce realizować dostawę gazu do miast i gmin regionu.